Vật khí hợp lý

4/12/2018 - Tư vấn phong thủy
Tác giả: Bài ThS. KTS Hà Anh Tuấn ảnh Khánh Phương

Gia đình tôi có thông lệ cuối năm hay sửa sang, dọn dẹp nhà cửa, trưng bày đồ đạc đón năm mới. Gần đây tôi nghe thấy nhiều nơi rao bán vật phẩm, vật khí phong thủy trưng bày tại nhà để cầu tài cầu duyên nên có ý định tìm hiểu, chọn lựa để mua chưng trong nhà. Nhưng cũng có ý kiến cho rằng bài trí phong thủy chỉ cần hợp tuổi được hướng, còn vật khí phong thủy chỉ mang tính điểm xuyết. Xin hỏi vấn đề này cần hiểu và làm thế nào cho hợp lý. Trần Văn Lợi, quận Thủ Đức, TP.Hồ Chí Minh

 
 
 
 
Treo gương bát quái kết hợp với xoay cửa khi nhà không hợp hướng, bị ngã ba đâm trực xung
 
 
Các vật dụng có chức năng kích hoạt nguồn khí trong nhà được các chuyên gia phong thủy gọi chung là vật khí phong thủy, tập trung trong 2 nhóm chính là vật treo và vật chưng. Nhóm các vật treo có thể kể đến như chuông gió, sáo trúc, đèn lồng, hồ lô, gương, xâu tiền… giữ vai trò nâng cao cảm giác an lành về môi trường sống, kích hoạt tính biểu tượng của sự giao tiếp, đem lại may mắn thông qua yếu tố thị giác, thính giác có thể cảm nhận được. Nhóm các vật chưng như bể cá, tượng đá, bình gốm, các linh vật phong thủy… chủ yếu tính toán đặt để dưới đất, trên bàn, cạnh cửa… theo phương vị và điều kiện cụ thể để hạn chế mặt xấu, tăng cường mặt tốt cho nhà thông qua các liên hệ về âm dương, ngũ hành và tính biểu tượng của vật dụng. 
Hiện nay, lập luận mang tính chất “việc ai nấy làm” là: nếu kiến trúc sư thích không gian, kỹ sư tâm đắc hệ kết cấu, hay nhà thiết kế nội thất ưng ý màu sắc, chi tiết nào đó trong công trình họ làm, thì chuyên gia phong thủy cũng có quyền cân nhắc vị trí đặt vật khí phong thủy sao cho hưng vượng cho gia chủ. Tại các nước phát triển và trong các nhóm cư dân gốc Á có sự ảnh hưởng của triết lý âm dương, ngũ hành, việc này phổ biến, đơn giản và đương nhiên, trên tinh thần “win-win” không ai lấn sân, ảnh hưởng đến quyền lợi của ai. 
Chia sẻ quan điểm đó, chúng tôi muốn viện dẫn những lý do mà các nhà thực hành phong thủy thiên về vật khí hay lập luận, đó là tính linh hoạt, tính trấn an, tính tương hợp và tính khác biệt khi sử dụng vật khí phong thủy, như là các tiêu chí để đạt tính hợp lý khi sử dụng.
 
 
 
 
 
 
Vật trang trí xưa trong kiểu nhà hiện đại, hoặc vật mang ý nghĩa trấn trạch tại Trung Quốc, Singapore chưa chắc phù hợp với văn hóa Việt Nam, cần cân nhắc kỹ trước khi sử dụng. Khi chọn lựa vật khí gần gũi với văn hóa tâm linh của gia đình sẽ góp phần tạo nên tâm lý thoải mái, bình yên
 

- Tính linh hoạt: liên quan đến thời điểm, khả năng kết nối khí, và cấu trúc nhà, mà cả 3 yếu tố này đều thay đổi linh hoạt tùy theo cấu trúc không gian, yếu tố thời gian và bản thân gia chủ (Thiên, Địa, Nhân) do đó không có các vị trí sắp xếp vật khí cố định kéo dài năm này qua năm khác. Trường phái Huyền không xác định sự xoay chuyển của Cửu Tinh tùy theo năm và hướng phương vị sẽ tạo Cát Hung (tốt xấu) khác nhau, từ đó các chuyên gia phong thủy căn cứ tính chất ngũ hành cần thêm hay bớt để đặt vật khí có tính chất phù hợp. Trường phái Bát Trạch thì căn cứ cung mệnh mỗi người sẽ phối mệnh hướng nào Cát hướng nào Hung, khi bài trí nội thất sẽ đặt vật khí phong thủy gia tăng vận may ở cung cát, giảm trừ hung sát ở cung hung.
- Tính trấn an: liên quan đến tâm lý sử dụng và nhu cầu tâm linh. Đây là vấn đề thuộc về cung cách ứng xử của mỗi cá nhân và gia đình với chung quanh, cần điều tiết sao cho vừa phải, tránh phô trương vô lối hay gây ảnh hưởng đến người khác, nhà khác. Có thời gian khá nhiều nơi từ công sở đến nhà riêng xuất hiện kiểu chưng bày linh vật có nguồn gốc xa lạ như tỳ hưu hay sư tử vốn không tồn tại trong văn hóa truyền thống Việt, gây tốn kém và phản cảm, không tác dụng và đóng góp gì cho cấu trúc không gian, cảnh quan cũng như kiến trúc công trình. Hiện nay vấn đề này đã được loại trừ dần, và cách thức trưng bày vật khí phong thủy được cư dân chọn lọc, xử lý hài hòa hơn nhờ các nguồn thông tin ngày càng đa dạng và chuẩn xác.
- Tính tương hợp: liên quan đến cân bằng nguồn năng lượng với môi trường cư ngụ và người sử dụng. Cho dù vật phẩm phong thủy có biểu tượng gì đi chăng nữa thì gia chủ, người sử dụng phải cảm thấy sự liên hệ thân gần với tính cách, sở thích, sinh hoạt, mong muốn… của mình. Do đó không nên chọn đồ trưng bày phong thủy theo phong trào hay cảm nhận sơ bộ, mà cần xem tính chất Ngũ hành của gia chủ thuộc nhóm gì để chọn lựa vật khí phong thủy có ngũ hành thuộc hành tương hòa bản mệnh, hành tương sinh bản mệnh và hạn chế dùng hành tương khắc. Tính tương hợp còn thể hiện ở chọn không gian nào và cách sắp xếp vật khí sao cho phù hợp với điều kiện Việt Nam và nhà ở hiện đại, đòi hỏi phải có sự chăm chút và cân nhắc hợp lý.
- Tính khác biệt: liên quan đến nổi bật khí, gia tăng khí cho môi trường sống, giảm sự nhàm chán hay trì trệ. Cụ thể là tại các lối ra vào, nạp khí chính của nhà như cửa đi chính, cửa bếp, cửa hậu, phòng làm việc… có thể treo phong linh (ống kim loại xâu thành chùm) hoặc sáo trúc phát ra tiếng vui tai vừa kiểm soát người ra vào vừa tạo nét sinh động cho nội thất. Dĩ nhiên vận khí của nhà phụ thuộc vào nhiều các vấn đề cơ bản khác như phương hướng, vật liệu, thiết kế nội thất… mỗi nhà mỗi khác biệt, chứ không thể chỉ nhờ mấy xâu tiền hay chùm phong linh treo trên đầu cửa mà giải quyết được. 
Các vật chưng, trong đó có khá nhiều linh vật chỉ có trong truyền thuyết như tỳ hưu, thiềm thừ (cóc tài lộc)… hiện được nhiều nơi kinh doanh quảng bá là có tác dụng cầu phúc, trấn trạch, thu hút tài lộc nhưng chủ yếu là đồn đại thiếu căn cứ. Do đó không nên tôn sùng tác dụng của các vật dụng trang trí phong thủy, mà cần nhìn nhận chúng như một trong các biện pháp sắp xếp đồ nội thất có kết hợp với trấn an tâm lý, tạo sự vui tươi sống động cho nơi ở. 
 
 
 
   Sự tương hợp về vị trí đặt để, phong cách nội thất giúp gia tăng tính hài hòa     cho nơi cư ngụ
 

Tùy theo từng không gian cụ thể mà vị trí đặt vật khí phong thủy sẽ được chọn lựa sao cho phù hợp, nhưng cơ bản nhất vẫn là sự gắn kết với ngôn ngữ chung của ngôi nhà, đừng để vật khí phong thủy trở nên lạc lõng hoặc lộ liễu. Ví dụ như một ngôi nhà có lối đi, con hẻm đâm trực diện nên chuyên gia muốn hóa giải bằng cách treo gương bát quái trên đầu cửa, đặt mảng bình phong trước lối vào hoặc xoay lệch cửa nhìn qua hướng khác… tất cả các ý tưởng đó đều cần kết hợp với nhà chuyên môn để chọn ra giải pháp phù hợp, cửa xoay lệch thì nhìn thấy tự nhiên thoải mái, có khoảng đệm trước khi vào nhà, bình phong có thể dùng chậu cây cao và ken dày để ngăn luồng khí trực xung, còn gương phản chiếu hung khí có thể thiết kế theo dạng trang trí hợp với kiểu nhà. Những cách thức này trong nhà truyền thống, nhà rường Huế hay nhà phố cổ Hội An từ xưa đều làm rất duyên dáng, hài hòa, vừa hợp phong thủy vừa có thẩm mỹ, nhìn vào không hề thấy quá lố, kỳ dị hay âm u mê tín.
Từ các quan điểm trên, có thể thấy rộng ra yếu tố phong thủy thể hiện qua các dùng vật khí trong không gian Việt nên thiên về sự thiết thực, tiết giảm và thân thiện, giảm thiểu các kiểu cách bài trí xa hoa, thiếu cơ sở và mê tín. Giao hòa Thiên - Địa - Nhân, đó luôn là đích đến của nghệ thuật bài trí nhà cửa hợp thời điểm, hợp vị trí, hợp lòng người.

Theo TC Kiến Trúc & Đời Sống số 151

Các tin khác