Sửa nhà để chỉnh khí

2/12/2019 - Tư vấn phong thủy
Tác giả: Bài KTS Hà Anh Tuấn ảnh Khánh Phương

Cứ đến cuối năm là nhà tôi hay sửa sang, trang hoàng đón năm mới vì có bà con về ăn tết. Tuy nhiên cũng có ý kiến nói rằng nếu sửa nhà không đúng phong thủy sẽ là mất đi may mắn, tiêu hao sinh khí trong nhà mình. Tôi thấy cha ông ta xưa nay cũng hay quét vôi, trang hoàng nhà cửa, đó là tập tục đẹp chứ đâu có sao, vậy phong thủy khi sửa nhà cần lưu ý điều gì. Nếu tôi chỉ sơn lại hoặc dán giấy lên tường thì có cần lưu ý điều gì không? Đinh Lê Hưng, Bờ bao Tân Thắng, phường Sơn Kỳ, quận Tân Phú, TP.HCM

 
 
Màu hành thổ không đơn thuần là màu vàng mà còn là màu nâu và cam, đỏ (hỏa) tạo bề mặt phối kết đa dạng
 
Thời điểm giao mùa cuối năm cũ mới là lúc tiết trời chuyển dịch, đông qua xuân tới, tống cựu nghênh tân, nên tập tục quen thuộc của người Á Đông hay dọn dẹp, trang hoàng nhà cửa. Ít thì thay đổi phần “mềm” như đồ đạc, phụ kiện; nhiều thì sơn phết, chỉnh sửa, ốp lát, làm mới không gian tùy theo khả năng mỗi nhà. Yếu tố phong thủy luôn là điều tiên quyết được cân nhắc khi sửa chữa, trang hoàng nhà cửa, bởi mong mỏi đón nhận, kích hoạt sinh khí mới cho nơi cư ngụ.
 
Chỉnh khí đúng chỗ
Tuy nhiên, do sinh khí trong nhà ở là dạng năng lượng vừa hữu hình vừa vô hình, tuy có thể cảm nhận thông qua cách thức nắng gió ra vào, bài trí… nhưng cũng có thể chỉ là cảm giác mơ hồ về sự thoải mái hay gò bó, sự thông suốt hay trì trệ khi bước vào nhà. Chính vì thế, có một số “thước đo” mức độ sinh khí trong nhà ở thông qua hiệu ứng về hình ảnh, màu sắc, âm thanh… tác động lên các giác quan con người. Vì chất liệu xây dựng và cấu trúc không gian là những “phần cứng” không dễ biến đổi, nên sử dụng màu sắc bề mặt trở thành một trong những cách thức hiệu quả, với 3 giải pháp cơ bản là liên kết khí, cân bằng khí và nổi bật khí. Các giải pháp này cũng tập trung vào những vị trí cơ bản được Dương trạch tam yếu đúc kết qua 3 phần chính của mỗi nhà: hệ thống cửa (nạp và dẫn khí), khu bếp núc ăn uống (chế hóa khí) và phòng ốc của gia chủ (tụ khí).
Nhà có liên kết khí tốt là từ cách đi lại lưu thông đến góc nhìn giữa các thành phần trong nhà đều nối kết, ít đứt đoạn (ngoại trừ các chỗ sinh hoạt riêng tư). Điều này vừa liên quan đến bố trí ban đầu, vừa chịu ảnh hưởng của xử lý màu sắc chất liệu hoàn thiện. Trước tiên là hệ thống cửa, nơi tiếp giáp trong với ngoài, nên cách chọn màu và chất liệu cửa giúp định vị rõ hơn đâu là lối ra vào, đâu là không gian chung hay riêng. Từ truyền thống đến hiện đại đều phổ biến cách dùng màu cửa hòa cùng màu không gian, ví dụ nhà xưa dùng cửa gỗ tiệp màu với vách gỗ hoặc gạch, tạo sự liền mạch về bề mặt. Nhà nay dùng cửa trắng hoặc xám cũng rất hợp với không gian hiện đại ưa chuộng nhóm màu trung tính (neutral), như một cách thể hiện quan điểm “đồng thanh tương ứng, đồng khí tương cầu”. Nói đơn giản thì nhà chủ yếu dùng màu gì, cửa theo tông màu đó, đồng bộ, nối kết tốt.
Tuy vậy, vẫn có thể dùng biện pháp gia tăng - nổi bật khí nhằm kích hoạt mức độ vui tươi và sống động, tránh nhàm chán và tĩnh lặng quá, phong thủy hay chọn vị trí cửa chính và khu bếp, vì tính chất sử dụng, giao tiếp cần nổi bật ở những nơi này. Ví dụ như tại cửa ra vào chính, cửa bếp, hoặc hệ thống tủ kệ bếp có thể dùng màu tương phản mạnh, viền đậm, hoặc đóng khung quanh cửa... tạo nét sinh động. Điều này không mâu thuẫn với quan niệm đồng bộ nêu trên, vì thực ra để nhấn mạnh cũng chỉ cần điểm xuyết ở các bộ cửa đi chính, và dùng màu nhấn không phải là màu chói lọi hay lòe loẹt, như cha ông ta xưa thường treo câu đối, hoành phi nơi bộ cửa chính rất hài hòa mà vẫn nổi bật. 
 
 
Đôi khi chỉ cần chọn lọc đồ đạc và ánh sáng cũng có thể hình thành một góc tiếp khách mang chất hoài niệm
 
Một số chỗ như phòng sinh hoạt chung (hoặc có thể là thư phòng, phòng nghe nhạc, phòng karaoke) cũng nên trang trí mang tính sáng tạo và vui vẻ hơn so với những nơi khác để tìm kiếm sự thư giãn tích cực. Những màu sắc, đường nét thuộc hành hỏa (cam, hồng, đỏ) và thổ (vàng, nâu) được khuyên nên dùng với sự phối hợp và gia giảm, để đem tới sự hưng phấn, tính trẻ trung, tạo không khí ấm áp lúc giao mùa.
Liên kết khí và nổi bật khí rồi thì phải cân bằng khí lại để sinh khí không phân tán ra môi trường chung quanh. Khi nhà quá rộng so với nhân khẩu sử dụng thì sinh khí sẽ tụ tán thất thường, gây cảm giác lạnh lẽo, vắng vẻ. Khắc phục bằng cách sắp xếp chính phụ sao cho không gian vừa đủ, và nên dùng màu đậm để tạo cảm giác gần gũi, ấm áp trong nhà diện tích rộng. Ngược lại, nếu nhà chật mà người đông, cần làm thoáng đãng không gian bằng cách giảm bớt vách ngăn, dùng màu sáng dịu để thư giãn, mở rộng cửa sổ hoặc tạo các khung gương phản chiếu để gây ảo giác kéo giãn không gian. Và cho dù dùng màu đậm hay màu sáng thì vẫn tuân thủ quy luật có sinh có khắc của một gam màu chủ đạo, ví dụ gam màu vàng đặc thù hành thổ thì màu xuyên suốt là vàng nhạt, nâu, thậm chí socola, còn màu nhạt hơn là trắng kem, trắng ngà. Các hãng sơn hoặc giấy dán tường hiện nay cũng xây dựng bảng màu theo những dải màu đậm nhạt liền kề như vậy để dễ phối kết tổng thể.
Đặc trưng ngôi nhà vùng khí hậu nhiệt đới hay chuộng những gam màu dịu mát thuộc thủy (khắc hỏa) và màu tương sinh với thủy như kim và mộc luôn đem đến cảm giác thư giãn nhiều hơn. Những sắc độ khác nhau của trắng như màu trắng vàng (tông màu ấm) đến trắng xanh hay trắng phớt tím (tông màu lạnh) đều có thể sử dụng làm màu chủ đạo, nhất là trong phòng riêng vốn không rộng rãi như không gian chung. 
 

 
 
Từ màu liên kết (tường, trần, sàn) đến màu nổi bật (bàn ghế, đèn) sẽ làm nên không gian có sinh khí
 
Chăm chút khoảng trống và ánh sáng 
Trong cấu trúc thô của mỗi ngôi nhà thì vị trí bếp, kệ tivi, giường ngủ, bàn làm việc… vốn khó thay đổi cả về tọa hướng lẫn kỹ thuật, cho nên không gian trống rất quan trọng khi muốn định vị cảm thụ nội thất. Tại các khoảng trống, với gam màu tiết giảm, thậm chí chỉ cần màu trắng hay xám đơn giản sẽ giúp góc sống mang tinh thần “less is more” (ít đi để nhiều hơn) của Tây phương, hay Zen (Thiền) của Đông phương. Đây là cách dùng màu vừa bắt kịp xu thế hiện đại lại vừa kế thừa truyền thống giản dị, giúp linh hoạt trong sắp xếp vật dụng và trang trí hơn. Cách dùng màu trung tính cũng giúp khắc phục tình trạng “ô nhiễm thị giác” bởi cảnh quan đô thị chung quanh, với sự kết hợp thêm các biện pháp dùng cây xanh, kính mờ, lam chắn nắng… như những tấm rèm che chắn cho tầm nhìn từ trong ra hạn chế bớt lại, hoặc chỉ nhìn thấy những gì… dễ nhìn mà thôi. 
Cách dùng màu tạo sinh khí còn liên quan đến cân bằng âm dương theo hướng khí hậu. Những hướng nắng gắt (như tây nam, tây) thường cần giảm bớt độ chói cũng như độ hút nhiệt, nên cần dùng những màu nhạt và phối hợp có chuyển tiếp trên bề mặt nhám, tránh phản quang. Trong khi đó những hướng ánh sáng yếu hơn hoặc thời gian nhận sáng không nhiều trong ngày (như hướng bắc, đông bắc) thì nên dùng những màu tươi sáng và có phối hợp màu tương phản. Những hướng đón ánh sáng mạnh với góc chiếu sáng cao (như đông nam, nam) thì có thể dùng màu đậm đà và đa dạng hơn, thậm chí những màu mang tính truyền thống như đỏ bã trầu, vàng đất sậm, xanh rêu… mà nhà xưa lẫn nhà Tây ở Hà Nội, Hội An đều dùng khá hiệu quả, tạo cảm giác mát vào mùa hè và ấm vào mùa đông.
Đỏ, hồng, cam và các màu lân cận là hiện thân của hành hỏa. Khi giảm độ tươi sáng và độ chói, tính hỏa cũng được giảm bớt và những màu này có thể mang thêm thuộc tính của thổ (được hỏa tương sinh, bình hòa, dịu mà không lạnh như kim hay thủy, tươi mà không nóng như hỏa, mộc). Màu thổ còn là những màu của vật liệu tự nhiên như màu gạch trần, sỏi đá. Một số hãng sơn hiện nay đã đi sâu nghiên cứu các xu hướng màu sắc ảnh hưởng như thế nào đến tâm sinh lý người sử dụng, đưa ra những bảng màu tiêu biểu, mang sắc thái riêng theo từng năm, từng chủ đề liên quan đến lối sống và xã hội, cũng là một dạng văn hóa ứng xử khá văn minh, linh hoạt và bền vững.
Sự hài hòa màu sắc trong không gian sống luôn chiếm yếu tố quan trọng, nhất là hài hòa với tự nhiên. Việc thể hiện chất liệu và sắc thái thiên nhiên sẽ giúp bề mặt nội ngoại thất công trình trở nên có sức sống, từ đó gián tiếp tạo nguồn hứng khởi, kết nối tốt con người với nhau hơn. Và do đó việc sửa nhà đúng chỗ, đúng cách sẽ góp phần điều chỉnh nội khí phong thủy để mái ấm thêm ấm áp, bình yên khi đón xuân về. 
 
 
 
Cách tạo một góc ngẫu hứng, sắp đặt khác lạ… góp phần tạo điểm nhấn mà không quá tốn kém
 
Theo TC Kiến Trúc & Đời Sống số 163

Các tin khác