Sinh khí từ thiên nhiên thu nhỏ

10/3/2020 - Tư vấn phong thủy
Tác giả: Bài ThS. KTS Hà Anh Tuấn ảnh Khánh Phương

Dịp tết vừa qua chúng tôi có thấy vài cây kiểng quý bán giá cao ngang một căn hộ, nhiều tiểu cảnh trang trí rất đắt tiền và nghe nói có ý nghĩa phong thủy lớn lao. Xin hỏi ý nghĩa thực sự vấn đề này bắt nguồn từ đâu và nên sử dụng cây cảnh - tiểu cảnh thế nào trong điều kiện cho phép để hợp phong thủy. Lê Hữu Lộc, QL 91B, quận Bình Thủy, TP Cần Thơ

 
 
Mùa xuân là mùa cây cảnh đâm chồi nảy lộc. Vấn đề chọn cây cảnh, chưng tiểu cảnh và sắp xếp non bộ, cây cối thế nào cho tốt là khoa học liên quan đến môi trường sống. Chuyện giá cả cao thấp trong giới sưu tầm cây cảnh lại là vấn đề thị trường, có cung có cầu và phụ thuộc quan niệm xã hội.
Hai chữ “phong thủy” lâu nay thường được hiểu theo nghĩa từ nguyên là “gió với nước” tuy không sai, nhưng chỉ nêu lên các vấn đề cơ bản. Mỗi ngôi nhà nếu được thiết kế từ đầu, rồi xây dựng hoàn thiện một cách nghiêm túc, có tính toán xem xét đến các yếu tố thiên nhiên trong và ngoài thì ngôi nhà đó đã hình thành được phần sinh khí cơ bản. Còn phần sinh khí được đắp bồi, điều chỉnh trong quá trình sử dụng thông qua các “phần mềm” khác như vật dụng, tiểu cảnh… thì vẫn phải dựa trên nền tảng sinh khí được tạo từ “phần cứng” ban đầu. Do đó, không thể xác quyết rằng phong thủy của nơi ở tốt hay xấu chỉ nhờ vào mấy chậu cây hay tiểu cảnh, non bộ được. Giá trị sinh học, sưu tầm, công phu… của một chậu kiểng là phạm trù khác, còn nếu đã bàn đến phong thủy thì cần xác định rõ đâu là chính phụ rõ ràng, theo quan hệ thiên - địa - nhân chặt chẽ.
 
Tiểu cảnh thu nhỏ, bon sai quý hiếm có tăng sinh khí? 
Từ xưa, văn hóa Đông phương trong đó có Nhật Bản, Việt Nam… đã chuộng các bài trí tiểu cảnh, núi sông thu nhỏ trong non bộ hay chậu kiểng (bonsai). Thiết kế vườn trong nhà ở theo lối tối giản (minimalism) chính là lược bớt cầu kỳ, làm tinh gọn, cô đúc lại những gì cần thiết. Nhưng vườn mini có thu gọn cỡ nào thì trước hết cũng phải là vườn theo nghĩa đa phần người Việt hiểu và chấp nhận, với cỏ cây hoa lá, thêm nước chảy hay chim hót thì vui, nhưng chắc không thể vài xếp đặt bố cục mà “tưởng tượng” ra thành vườn. Và cách chưng cây cảnh theo tên gọi gắn với tài, lộc, kim, ngân, phú, quý… về văn hóa thuộc dạng liên tưởng đồng âm, gán ghép ý nghĩa nhằm tạo nên tâm lý an tâm, cầu lành tránh dữ.
Tâm thức người Việt xem vườn phải thực tiễn, trước cau sau chuối, vừa để ngắm mà vừa có cái ăn, cộng thêm cho cuộc sống những giá trị hữu dụng như chút rau sạch, vài cây thuốc. Phong thủy vườn cũng hình thành từ quan niệm sống đáp ứng nhu cầu của số đông, chứ không ủng hộ kiểu chưng cây chơi trội, hoặc sưu tầm cây hoa xa xỉ nhưng chỉ dành cho số ít người có tiền, có đất. Xét trên phương diện ứng dụng Dịch học vào các lĩnh vực sức khỏe, nhà cửa… thì mỗi loại cây đều công năng, ý nghĩa và tác dụng nhất định, nhưng tất cả đều phải nằm trong quan hệ về vị trí, phương hướng, cách thức đặt để… nhằm phát huy tốt ưu điểm và hạn chế nhược điểm của cuộc đất, ngôi nhà. phong thủy gọi là Mộc pháp, Thủy pháp để tạo sinh khí. Đây là dạng năng lượng vừa hữu hình vừa vô hình, cảm nhận được thông qua những hiệu quả về nắng, gió, cách bài trí, công năng sử dụng… và cũng có thể chỉ là vài cảm nhận ban đầu về một sự thoải mái, sự thông suốt hay cảm giác tù túng, trì trệ, tối tăm... khi bước vào mỗi ngôi nhà. Khoa học phong thủy hiện đại luôn xem trọng việc tạo sinh khí trong môi trường nhà ở nhờ bố trí cây cối, tiểu cảnh, thông qua các giải pháp cơ bản là liên kết - cân bằng và nổi bật khí 
 
 
 
Những góc khó sử dụng như gầm cầu thang, vát xéo… đều có thể dùng cây xanh để khắc phục bất lợi, kích hoạt nguồn khí
 
Tạo sinh khí nhờ liên kết và cân bằng
Ngôi nhà đạt liên kết khí tốt là phải tổ chức không gian giao thông và thông thoáng, tạo lối đi, mở cửa hợp lý… tạo lưu thông tốt về gió, ánh sáng tự nhiên ban ngày và chiếu sáng nhân tạo vào ban đêm, nhất là không gian chung, đông người qua lại mang tính dương như phòng khách, bếp ăn hay sinh hoạt chung. Các không gian riêng tư thì lại cần được che chắn kín đáo và thiên về tính âm hơn. Cách liên kết khí tốt nhất là đón gió vào từ các phương hướng tốt về mặt khí hậu (như hướng nam và lân cận nam), thoát khí thải ra ở những hướng ngược lại để hình thành dòng không khí đối lưu luân chuyển trong nhà. 
Liên kết tốt vẫn cần có giải pháp cân bằng để sinh khí không phân tán, phong thủy gọi là bị tán khí. Ví dụ như một ngôi nhà quá rộng so với nhân khẩu sử dụng thì sinh khí sẽ tụ tán thất thường, gây cảm giác lạnh lẽo, vắng vẻ. Khi đó cần một mảng tiểu cảnh, cây xanh có tác dụng “chốt” tại vị trí trục qua lại, hoặc nơi góc phòng trống trải. Nếu nhà chật mà người đông, cần cân bằng khí bằng cách dùng màu sáng dịu để thư giãn, mở rộng cửa sổ hoặc tạo nên các khung gương phản chiếu ánh sáng và hình ảnh qua lại để gây ảo giác nhà rộng ra. 
Dùng cây cối, tiểu cách tạo liên kết khí chính là nắm vững luồng khí khẩu vào nhà, biết vùng nắng gắt để đặt cây che chắn, hiểu vùng gió lùa để dùng cây chuyển hướng, không tạo nên lối đi xuyên thấu hun hút. Việc đặt chậu cây hoặc bể cá như là thủ pháp tạo thiên nhiên thu nhỏ và xóa đi cảm giác bất an do nội thất bị lệch lạc về vùng âm hay dương nào đấy.
 

 

 
Dùng cây xanh trong kiến trúc truyền thống là cách thức nương tựa thiên nhiên, chứ không lấn áp kìm chế thiên nhiên theo mình, điều này trái ngược với kiểu chơi cây cảnh tiền tỷ, đem thiên nhiên về nuôi nhốt như một số trường hợp cá biệt hiện nay
 
Nổi bật khí với cây xanh, tiểu cảnh
Như vậy, với khoa học phong thủy hiện đại thì không có chuyện sinh khí nhà ở được gia tăng chỉ bằng một vài vật phẩm hay cây cối trang trí thuần túy, trong khi cấu trúc không gian thiếu hài hòa và không có giải pháp căn cơ từ đầu. Khi đã chọn được cách liên kết, cân bằng phù hợp, thì một ngôi nhà về cơ bản đã ổn định và hài hòa rồi, chỉ cần thêm tính nổi bật, gia tăng sinh khí nhờ trang trí, tạo vui tươi và tránh nhàm chán quá mức (âm thịnh dương suy). Cần lưu ý rằng không phải gia chủ nào cũng thích trưng bày kiểng quý hay có thú vui sưu tầm chim hoa cá cảnh, cũng như có người này mê công nghệ còn kẻ khác lại ham đi phượt. Các dạng cây kiểng, tiểu cảnh trang trí (có thể đi cùng vật phẩm phong thủy như phong linh tạo tiếng động, tinh dầu tạo mùi hương, đồ dùng nội thất có màu sắc tươi vui…) hoàn toàn có thể phối kết với nhau, sử dụng mang tính chất điểm nhấn sống động. Điểm nhấn bằng vật liệu khác biệt như gỗ hay đá, kính hoặc kim loại (tùy thuộc vào ngũ hành mệnh tuổi gia chủ và sở thích, phong cách riêng biệt của từng nhà) sẽ giúp không gian sống không chỉ hài hòa, đầy đủ, mà còn sinh động và có cá tính hơn. 
Năm mới sẽ luôn đi cùng những trào lưu, phong cách, quan niệm mới, sẽ dần đào thải những cung cách cũ… nhưng chung lại các vấn đề về môi trường sống thì vẫn vậy. Ngôi nhà Việt qua bao năm trên mảnh đất Việt và phục vụ cho nếp sống Việt vẫn phải giải quyết những chuyện muôn thuở để cho ngày hôm nay tốt hơn ngày hôm qua. Từ cung cách xử lý không gian cho đến chọn lựa vật liệu, giải pháp bố trí… đồng nghĩa với việc biết sao cho đủ, sao cho hợp nhu cầu sử dụng và khả năng kinh tế. Thiên nhiên thu nhỏ chắc chắn vẫn là không thể thiếu trong “tiểu vũ trụ” mà con người tạo ra làm nơi cư ngụ cho bản thân và gia đình. Dùng tiểu cảnh, cây cối để đạt các tiêu chí hài hòa với nơi sống sẽ luôn giúp ngôi nhà được “tuần hoàn, hô hấp” tốt hơn, đó cũng chính là ý nghĩa phong thủy, văn hóa sống của mỗi gia đình.
 
 
Những mảng cây xanh, hồ cảnh dù ít mà cần tinh, khi dùng đúng chỗ sẽ tạo sự liên kết và nổi bật khí tốt hơn cho nhà phố đô thị
 
Theo TC Kiến Trúc & Đời Sống số 166

Các tin khác