Nhà cộng đồng ở Hội An

11/12/2017 - Chuyên đề

Tháng 11.2015, giới kiến trúc Việt Nam có tin vui. Đó là có 2 công trình ở Việt Nam do các kiến trúc sư Việt Nam thiết kế đoạt giải tại Liên hoan kiến trúc thế giới (World Architecture Festival – WAF) được tổ chức từ ngày 4 đến 6.11 tại Singapore. WAF là một hoạt động thường niên có uy tín của giới kiến trúc sư quốc tế, tôn vinh và trao giải cho những công trình kiến trúc ấn tượng trên khắp thế giới. Trong số đó, công trình “nhà cộng đồng Cẩm Thanh” (Hội An, Quảng Nam, Việt Nam) đoạt giải nhất ở hạng mục công trình dân dụng - cộng đồng.

 

 

 

Đây là công trình nhà cộng đồng thứ ba mà kiến trúc sư Hoàng Thúc Hào đã thực hiện cùng các cộng sự ở văn phòng 1+1>2 (Công ty cổ phần Kiến trúc Quốc Tế, Hà Nội) Hai công trình đã hoàn thành trước đó là nhà cộng đồng Suối Rè (Lương Sơn, Hòa Bình, 2010) và nhà cộng đồng Tả Phìn (Sa Pa, Lào Cai, 2012). Đây cũng là công trình nối tiếp trong chuỗi công trình cộng đồng mà Văn phòng 1+1>2 thực hiện tại Hội An, Quảng Nam. (Những công trình trước đã hoàn thành là sân chơi An Mỹ, sân chơi Thanh Tam Tây, sân chơi Cửa Đại).
Hội An là điểm  du lịch hấp dẫn hàng đầu ở Việt Nam với khu phố cổ được công nhận là Di sản văn hóa thế giới. Bên cạnh đó Hội An cũng có bãi biển trải dài tuyệt đẹp. Là đô thị, song Hội An vẫn đậm sắc màu của nông thôn mà xã Cẩm Thanh - nằm giữa khu phố cổ và biển là một điển hình. Cẩm Thanh là khu sinh thái đặc biệt quan trọng của thành phố Hội An với nhiều đặc trưng: là vùng cửa sông ngập mặn, bát ngát rừng dừa nước, kênh rạch chằng chịt, những xóm làng nhỏ xen lẫn những cánh đồng. Được đánh giá là vùng đất nhiều tiềm năng, song thực tế hiện nay, Cẩm Thanh vẫn là vùng nông thôn với nhiều khó khăn, thiếu thốn. 
Nhà cộng đồng Cẩm Thanh được xây dựng là sự kết tinh những giá trị tinh thần của một vùng nông thôn có nhiều đặc điểm riêng như thế, vừa gần phố thị, vừa gần thiên nhiên và hướng tới một cộng đồng dân cư nông thôn. Công trình được xây dựng ở trung tâm xã, gần ủy ban nhân dân, gần sân chơi trẻ em, sân thể thao; là biểu tượng kết tinh các giá trị văn hóa, góp phần cải thiện sinh kế cư dân do kết nối với mạng lưới du lịch chung của thành phố. Công trình được thiết kế đa chức năng: vừa là nơi hội họp, vừa là nơi tập huấn ứng phó biến đổi khí hậu, vừa là không gian sinh hoạt văn hóa, thể thao... Trong dài hạn, đây sẽ là không gian chia sẻ kỹ năng sống, trung tâm thử nghiệm nông nghiệp hữu cơ, tổ chức nghiên cứu, trao đổi kinh nghiệm canh tác. Và đương nhiên, đây cũng là điểm đến dành cho khách du lịch trong hành trình khám phá một Hội An xanh.
Công trình có nhiều khối được kết nối liên hoàn trong một khuôn viên nhiều cây xanh. Khối nhà chính có chức năng hội họp, triển lãm, tổ chức sự kiện. Không gian nhỏ hơn là thư viện xen các lớp học thiếu nhi. Với hệ vách ngăn di động, không gian dễ dàng biến đổi linh hoạt, diện tích lớn nhỏ tùy nhu cầu sử dụng thực tế. Văn phòng điều hành đặt tại khối phụ. Khu giải khát nằm gần sân chơi trẻ em, sân thể thao ngoài trời. 
Hình thức và hình thái công trình được lấy ý tưởng từ những mái dốc phố cổ Hội An và những sân trong; kết hợp với vườn cau, giàn dây leo đặc trưng thôn dã của riêng Hội An và nông thôn miền trung nói chung. Hình ảnh vườn cau là một hình ảnh ấn tượng có tính khái quát cao của nông thôn, tạo mảng xanh mà vẫn thoáng đãng không gian. Giàn cây leo giăng ngang những thân cau, kết hợp hệ cấu trúc mái thích nghi gió bão, cùng hình thành lớp vỏ kép giảm đáng kể bức xạ mặt trời, tạo diện tích bóng mát lớn, sinh động. Sân trong gợi nhắc không gian nhà cổ Hội An, thông gió đối lưu. Vạt mái lớn, dốc vào trong thành phễu thu nước mưa, một phần dẫn ra bể chứa nước phục vụ sinh hoạt, tưới tiêu, đặt đầu hướng gió, giảm nhiệt gió vào; một phần tái sử dụng cho nhà vệ sinh. Hệ mái lá dừa nước, kết cấu khung tre, cột gỗ kiền kiền vững chắc tạo nên chất liệu gần gũi và phù hợp điều kiện địa phương. Tường bao xây gạch hai lớp không nung, tạo lớp đệm không khí, cách nhiệt, ngăn ồn... Tất cả những điều đó đã hình thành nên nhà cộng đồng Cẩm Thanh với một bản sắc riêng, với những nét truyền thống trong hiện đại.
Công trình là một sự kế thừa và phát triển dạng kiến trúc cộng đồng của những kiến trúc sư ở văn phòng 1+1>2, trong một bối cảnh nông thôn chịu ảnh hưởng của quá trình đô thị hóa. Với công trình này, chúng ta có thể hy vọng một tương lai sáng trong việc định hình bản sắc kiến trúc nông thôn mới Việt Nam. 

Thông tin dự án
Tên công trình: Nhà cộng đồng Cẩm Thanh
Địa điểm xây dựng: Xã Cẩm Thanh, thành phố Hội An, tỉnh Quảng Nam
Diện tích khu đất xây dựng: 1.858m2
Năm thiết kế: 2014
Năm hoàn thành xây dựng: 2015
Thiết kế: Văn phòng kiến trúc 1+1>2, Công ty cổ phần Kiến trúc Quốc Tế (Hà Nội)
Kiến trúc sư trưởng: Hoàng Thúc Hào
Nhóm thiết kế: KTS Hoàng Thúc Hào, KTS Phạm Đức Trung, KTS Nguyễn Thị Minh Thủy, KTS Lê Đình Hùng, KTS Vũ Xuân Sơn

 

 

 

Ngôi nhà cộng đồng lấy ý tưởng từ những mái dốc phố cổ Hội An kết hợp với vườn cau, giàn dây leo đặc trưng thôn dã của riêng Hội An và nông thôn miền Trung nói chung

 

 

Công trình được thiết kế đa chức năng: vừa là nơi hội họp, nơi tập huấn ứng phó biến đổi khí hậu, vừa là không gian sinh hoạt văn hóa, thể thao. Lâu dài đây cũng là nơi chia sẻ kỹ năng sống, trung tâm thử nghiệm nông nghiệp hữu cơ, tổ chức nghiên cứu, trao đổi kinh nghiệm canh tác và cũng là điểm đến cho du khách khám phá một Hội An xanh

 

 

 

 

 

Hệ mái lá dừa nước, kết cấu khung tre, cột gỗ kiền kiền vững chắc tạo nên chất liệu gần gũi và phù hợp với điều kiện địa phương

 

Bài Hương Anh ảnh & tư liệu Văn phòng 1+1>2 

Theo TC Kiến Trúc & Đời Sống, số 116

Các tin khác