Làm sao để bảo tồn di sản kiến trúc

30/05/2018
PGS.TS.KTS Nguyễn Khởi, KTS Khương Văn Mười, KTS Nguyễn Trường Lưu, TS.KTS Trần Anh Tuấn

Khi tờ náo này đến tay bạn đọc thì vấn đề dinh Thượng Thơ vẫn chưa có kết luận chính thức! Tuy nhiên, vấn đề mà KT&ĐS đặt ra ở đây không chỉ là chuyện bảo tồn dinh Thượng Thơ mà thông qua sự kiện đó (cũng như Thương xá Tax, ụ tàu Ba Son trước đây) để nêu lên vấn đề: Làm sao để bảo tồn di sản kiến trúc? Làm sao để có một chính sách bảo tồn có hiệu quả mà không phải chạy theo từng vụ việc.

Dinh Thượng Thơ cần được bảo tồn

PGS.TS.KTS Nguyễn Khởi

Trước hết chúng ta hãy điểm qua một vài khái niệm. Trong luật Bảo vệ di sản văn hóa được Quốc hội thông qua ngày 29 tháng 6 năm 2001 quy định: “di sản văn hóa là những sản phẩm vật chất và tinh thần có giá trị lịch sử, văn hóa, khoa học được lưu truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác”. Và “Di tích lịch sử-văn hóa là công trình xây dựng, địa điểm và các di vật, cổ vật, bảo vật quốc gia thuộc công trình địa điểm đó có giá trị lịch sử, văn hóa, khoa học.”
Như vậy đối với công trình kiến trúc thuộc di sản văn hóa hay di tích văn hóa được hiểu là công trình đó có giá trị lịch sử, văn hóa và khoa học cần được bảo tồn. Tuy nhiên không phải tất cả các di sản kiến trúc đều là di tích mà trong đó chỉ có một số công trình đủ tiêu chí mới trở thành di tích kiến trúc. Và khi đã là di tích kiến trúc thì cần phải bảo tồn nguyên trạng nghĩa là phải “bảo quản di tích nhằm phòng ngừa và hạn chế nguy cơ làm hư hỏng mà không làm thay đổi những yếu tố nguyên gốc vốn có của di tích”, còn đối với di sản kiến trúc thì người ta thường dùng phương pháp bảo tồn thích nghi nghĩa là trùng tu, chỉnh trang cho phù hợp với yêu cầu sử dụng hiện tại và không làm thay đổi dáng vẻ bên ngoài của nó. Vậy dinh Thượng Thơ có những giá trị gì?
Như chúng ta biết dinh Thượng Thơ được xây dựng vào năm 1864, lúc bấy giờ gọi là Nha Nội vụ. Nghĩa là sau khi thực dân Pháp chiếm được ba tỉnh miền Tây Nam Kỳ thì chúng đã tính đến việc chiếm đóng lâu dài đất nước ta, nhất là sau quyết định của hoàng đế Napoleon năm 1865, từ đó một trung tâm hành chính đã hình thành nhằm biến nơi này làm bàn đạp chiếm đóng cả Đông Dương, và xác định vị thế của mình trên trường quốc tế. Họ đã phá đi thành Phụng và xây dựng trên khu đất cao nhất của Sài Gòn xưa những công trình công sở như dinh Norodom (dinh Độc Lập), dinh Xã Tây (Ủy ban Nhân dân thành phố Hồ Chí Minh hiện nay), dinh Thống Đốc Nam Kỳ (Bảo tàng Cách mạng), Tòa án thành phố cùng một số công trình văn hóa khác như Nhà hát thành phố, Tòa bưu điện, trường trung học Taberd, chợ Bến Thành... là những công trình hành chính văn hóa thương mại mà dưới thời phong kiến chưa hề có. 
Nha Nội vụ có các chức năng vừa là tòa án, tài chánh, công chánh, cảnh sát, công nông thương nghiệp... Như vậy công trình như một nguồn tư liệu lịch sử cho chúng ta biết được quá khứ của một thời kỳ đã qua. Dựa vào đó ta có thể xác định được các mối quan hệ xã hội, trình độ kỹ thuật, sinh hoạt, các quan điểm văn hóa, thẩm mỹ, v.v…
Về nghệ thuật kiến trúc: Công trình nằm ở góc đường Lý Tự Trọng và đường Catinat - Đồng Khởi ngày nay với mặt bằng hình chữ U ngược cân đối một cách cổ điển nhằm nhấn mạnh khối trung tâm. Công trình có phong cách kiến trúc tân cổ điển với các vòm cuốn tròn, hành lang rộng, ốp cột ionic trên tường mặt đứng tầng 2, cùng với hệ thống cửa chớp, mái ngói vươn ra xa khỏi tường rất phù hợp với khí hậu nhiệt đới của Sài Gòn. Trang trí đơn giản nhưng do hình khối hài hòa cân đối vẫn cho ta cảm giác trang trọng của thể loại nhà công quyền. Công trình còn đóng góp vào tổ chức không gian kiến trúc và quy hoạch của khu vực như một minh chứng cho sự ảnh hưởng của văn hóa phương Tây mà ở đây là văn hóa Pháp trong quy hoạch đô thị Sài Gòn lúc bấy giờ.
Về kỹ thuật xây dựng: Công trình có kết cấu tường chịu lực, sàn vòm cuốn dùng dầm sắt chữ I chịu lực khá vững chắc, trên nền lát gạch hoa bê tông. Đây là kỹ thuật đúc sàn mới mà trước đó chưa hề có. Nhờ hệ thống kết cấu dàn gỗ đỡ mái ngói, cho đến nay vẫn sử dụng tốt là những giá trị không thể phủ nhận. 
Như vậy, dinh Thượng Thơ có đầy đủ giá trị về cả ba mặt lịch sử, nghệ thuật và kỹ thuật xây dựng đã tạo nên một nét đặc trưng tiêu biểu cho một thời kỳ phát triển kiến trúc Việt Nam và đã để lại ký ức sâu đậm cho bao thế hệ người dân Sài Gòn, công trình xứng đáng được đưa vào danh sách Di sản kiến trúc đáng được bảo tồn.
Về phương pháp bảo tồn: Đây là công trình đã tồn tại trên 150 năm, đến nay vẫn được sử dụng tốt, làm trụ sở Sở Thông tin và Truyền thông. Như vậy, đây là một di tích sống (chính xác hơn là di sản kiến trúc sống) và theo nguyên tắc thì không nhất thiết phải bảo tồn nguyên trạng mà chỉ bảo tồn thích nghi là đủ, nghĩa là chỉ cần giữ lại dáng vẻ bên ngoài của công trình còn bên trong thì có thể sửa chữa, chỉnh trang, hiện đại hóa cho phù hợp với yêu cầu chức năng sử dụng hiện nay. Giống như người ta đã bảo tồn nhà hát lớn Hà Nội hoặc thành phố Hồ Chí Minh.
Có ý kiến cho rằng để tăng thêm quy mô sử dụng có thể xây dựng thêm phía sau một công trình mới kiểu như Kho bạc nhà nước trên đường Nguyễn Huệ được không? Vấn đề này cần phải xem xét kỹ vì phía sau đó lại là dinh Xã Tây - Ủy Ban Nhân Dân thành phố là một di tích kiến trúc cần được bảo tồn nguyên trạng và trong bán kính của không gian bảo tồn nguyên trạng ấy đã bao gồm cả dinh Thượng Thơ rồi! Vì thế việc xây chen vào phía sau là điều không thể và cũng không nên.
Tóm lại: Dinh Thượng Thơ là một công trình kiến trúc rất có giá trị là nguồn tư liệu để nhận biết lịch sử một giai đoạn phát triển của Sài Gòn. Công trình có giá trị lớn về nghệ thuật kiến trúc, đóng góp vào không gian kiến trúc cảnh quan khu vực trung tâm, là minh chứng cho sự tiến bộ trong kỹ thuật xây dựng lúc bấy giờ và cũng là ký ức thị dân một thời đã qua và hồn nơi chốn từng lắng đọng cần được bảo tồn như một di sản văn hóa quý giá.

 

Có trong danh sách vẫn có thể bị phá hủy
Xung quanh vụ bảo tồn dinh Thượng Thơ có ý kiến là “công trình này chưa nằm trong danh sách di tích”. Thực tế ở TP.HCM có công trình “Ụ tàu thuộc Xí nghiệp Liên hiệp Ba Son” có trong "Danh mục các đối tượng dự kiến xếp hạng di tích trên địa bàn trung tâm hiện hữu TP.HCM" ở phần:  “Quận 1: Các công trình, địa điểm đủ tiêu chí đề nghị xếp hạng di tích quốc gia” ban hành theo Quyết định số 5360/QĐ-UBND ngày 25.11.2010 của UBND TP.HCM. Sau đó Ụ tàu này đã bị phá hủy. Ngày 07.3.2017, Ủy ban nhân dân Thành phố ban hành Quyết định số 923/QĐ-UBND có điều khoản "thay thế Quyết định số 5360/QĐ-UBND ngày 25.11.2010 của Ủy ban nhân dân thành phố về thực hiện kiểm kê di tích lịch sử - văn hóa trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh". Quyết định số 923/QĐ-UBND ban hành kèm theo "Danh mục kiểm kê di tích lịch sử - văn hóa, danh lam thắng cảnh trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh giai đoạn 2016 - 2020" trong đó không có công trình Ụ tàu Ba Son. Trong cả hai danh sách cũng đều không có tên “công trình dinh Thượng Thơ”

Cần một quy trình bảo tồn cụ thể, có tính pháp lý cao

KTS Khương Văn Mười, Phó chủ tịch Hội Kiến trúc sư Việt Nam

TP.HCM đã có hơn 300 năm phát triển và đã hình thành nhiều di sản vật thể, phi vật thể trong đó có kiến trúc, cảnh quan và các hoạt động. Riêng về kiến trúc có thể kể không gian kiến trúc, nhiều thể loại công trình kiến trúc như dinh thự, nhà dân dụng, kiến trúc tôn giáo như đình, chùa, nhà thờ, kiến trúc công trình công cộng như chợ, trường học, kho bãi cầu cảng… Không gian kiến trúc và công trình kiến trúc đó tập trung ở khu trung tâm quận 1, khu biệt thự ở quận 3, bến thuyền hàng hóa ở quận 5… 
Trong quá trình phát triển, chỉ tính từ khi đổi mới 1986 đến nay, thành phố ta chịu sức ép mở cửa, xây dựng nhiều công trình mới để phục vụ cho phát triển kinh tế, du lịch, văn hóa. Nếu chúng ta phát triển được ra vùng đất trống với hạ tầng kỹ thuật và xã hội đầy đủ để xây dựng các công trình mới, đô thị mới và giữ được nguyên trạng trung tâm đô thị cũ thì đó là giải pháp hoàn chỉnh nhất, vừa bảo tồn được di sản kiến trúc cả vật thể và phi vật thể mà vẫn phát triển được. Đáng tiếc là trong thực tế chúng ta không làm được như vậy. Nhu cầu phát triển thì cấp bách, vùng đất mới thì không có hạ tầng kỹ thuật và xã hội để thu hút các nhà đầu tư. Việc tập trung xây dựng các công trình mới trong nội đô cũ nhất là khu vực trung tâm quận 1 đã ảnh hưởng rất nhiều đến việc bảo tồn và phát sinh nhiều sự cố trong suốt nhiều năm qua. Việc bảo tồn kiến trúc, di sản đã được tiến hành một số bước nhưng chưa đầy đủ, chưa toàn diện. Danh mục các công trình cần bảo tồn còn thiếu và có khi có trong danh sách thì tính pháp lý cũng chưa cao, chưa được luật hóa. Vì vậy, nhiều công trình xứng đáng được bảo tồn đã dần mất đi. 
Để giải quyết tình trạng này một cách bài bản, căn cơ, tôi đề nghị cần có một hội đồng chuyên môn thống kê, kiểm tra, đánh giá một cách toàn diện, triệt để, khoa học tất cả mọi di sản bao gồm cả vật chất và không gian phi vật thể, trong đó có công trình kiến trúc có giá trị kiến trúc, công trình cổ, công trình có giá trị lịch sử, ký ức… Đây là một trong những tiêu chí để phát triển thành phố bền vững. Trong danh sách này cần có đầy đủ các công trình kiến trúc, không gian kiến trúc và thậm chí đến cả các chi tiết kiến trúc như một cái cột đèn, các trụ cứu hỏa, mấy cái gờ đá có tuổi đời 300 năm, mấy cái nắp cống bằng gang được chế tác từ lâu, các trụ cột gỗ ở cầu cảng Kênh Lớn (sau đổi là kênh đào Charner) tức đường Nguyễn Huệ ngày nay… 
Tất cả những di sản này cần được xếp loại theo tiêu chí và công khai, minh bạch, lập thành danh sách có tính pháp lý cao để có cơ sở bảo tồn thay vì chỉ chạy theo từng vụ việc đơn lẻ như hiện nay.

 

Đề xuất lập quỹ Kiến trúc thành phố Hồ Chí Minh

KTS Nguyễn Trường Lưu, Chủ tịch Hội Kiến trúc sư TP.HCM 

Không phải đến bây giờ mới phát sinh chuyện dinh Thượng Thơ không nằm trong danh mục di tích cần bảo tồn. Trong “Danh mục các đối tượng dự kiến xếp hạng di tích trên địa bàn trung tâm hiện hữu TP. Hồ Chí Minh” ban hành kèm theo Quyết định số 5360/QĐ-UBND ngày 25.11.2010 đã không có công trình dinh Thượng Thơ và nhiều công trình khác nữa. Từ năm 2012, khi Hội Kiến trúc sư TP. Hồ Chí Minh tổ chức Hội thảo mùa thu về Di sản kiến trúc đô thị TP. Hồ Chí Minh với chủ đề “Bảo vệ di sản để phát triển bền vững”, vấn đề này đã được đặt ra và khi đó, tôi đã nêu đề xuất cần hình thành quỹ Kiến trúc Thành phố. 
Lý do của việc này là cách đặt vấn đề, nếu chỉ “cân đong đo đếm” theo luật Di sản văn hóa thì sẽ bỏ sót nhiều công trình cần bảo tồn, đó là loại “công trình kiến trúc tiềm ẩn giá trị nghệ thuật”. Những giá trị của nghệ thuật kiến trúc thường không được nhận ra ngay như thơ hay nhạc, chúng cần khoảng thời gian dài hơn, có khi đến hàng chục, hàng trăm năm sau. 
Do vậy cần hình thành một quỹ Kiến trúc Thành phố, theo đó phải thực hiện điều tra, khảo sát, đánh giá và lập danh sách những công trình tiêu biểu cho các trào lưu kiến trúc cho từng thời kỳ lịch sử- văn hóa cần bảo tồn. Quỹ cần có một Hội đồng gồm đại diện nhiều giới từ khảo cổ, nghiên cứu lịch sử, kiến trúc, mỹ học cho đến những người làm công tác văn hóa hàng năm họp, đánh giá, cập nhật danh sách (bổ sung hoặc loại bỏ) và không quên những xu hướng kiến trúc đương thời. Việc hình thành quỹ Kiến trúc Thành phố có khi mất hàng chục năm nhưng cần thiết để củng cố hệ thống lịch sử kiến trúc Sài Gòn – TP. Hồ Chí Minh.
Thêm một tham khảo là ở một số nước, người ta có quỹ Di sản, thậm chí cả quỹ Cây xanh nữa. Khi cần đến sự thay thể, phá bỏ hoặc chặt cây phải có sự đồng ý của Hội đồng và cộng đồng.  
Thực tế thành phố ta cũng đã có một số quyết định về công tác bảo tồn di sản. Ngày 29.5.2013, Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố ban hành Quyết định số 2751/QĐ-UBND về ban hành Chương trình hành động trong công tác bảo tồn cảnh quan kiến trúc đô thị trên địa bàn TP. Hồ Chí Minh. Chương trình hành động khá cụ thể với nhiều hoạt động được phân công đầu mối, thời gian thực hiện. Sở Văn hóa và Thể thao được giao trách nhiệm chủ trì phối hợp các sở ngành chức năng có liên quan để “Xác định danh mục các công trình kiến trúc nghệ thuật, quần thể kiến trúc và các công trình kiến trúc đơn lẻ có giá trị tiêu biểu theo luật Di sản văn hóa”; Sở Quy hoạch-Kiến trúc được giao trách nhiệm chủ trì “Xác định các đối tượng kiến trúc cảnh quan đô thị cần bảo tồn trên địa bàn thành phố”; Viện Nghiên cứu phát triển Thành phố được giao là cơ quan thường trực của Hội đồng Phân loại biệt thự. Theo đó, Viện nghiên cứu phát triển Thành phố chủ trì biên soạn “Tiêu chí phân loại biệt thự cũ” để phối hợp với các cơ quan khác có giải pháp bảo tồn cụ thể cho từng loại. Tiếc là thực tế ta chưa làm được gì nhiều. 
Tính từ năm 2012, đã sáu năm trôi qua và tính từ khi ban hành “Chương trình hành động trong công tác bảo tồn cảnh quan kiến trúc đô thị trên địa bàn TP. Hồ Chí Minh” năm 2013 thì đã năm năm trôi qua. Nhiều vấn đề phát sinh vẫn còn y nguyên. Chúng ta phải đặt câu hỏi, những người có trách nhiệm về công tác bảo tồn di sản đã làm được cái gì? Theo tôi, để tránh những trường hợp gây tranh luận như trường hợp dinh Thượng Thơ vừa qua, thành phố nên rà soát lại chương trình, đặt lại với các cơ quan về trách nhiệm này.

 

Bảo tồn di sản, ba việc cần làm ngay

TS.KTS Trần Anh Tuấn, Phó Trưởng khoa Kiến Trúc – Trường Đại học Văn Lang; Hội viên Hội Di sản Văn hóa Việt Nam

Xin khẳng định là dinh Thượng Thơ là một công trình đáng để bảo tồn và bắt buộc phải bảo tồn vì giá trị của nó không chỉ đong đếm bởi những giá trị vật thể kiến trúc mà còn có giá trị lịch sử. 
Dinh Thượng Thơ được đề nghị phá bỏ nhằm mở rộng trụ sở làm việc của UBND TP. Hồ Chí Minh, thay thế bởi một công trình được cho là hiện đại hơn để đáp ứng nhu cầu diện tích làm việc. Việc chất thêm những khối tích công trình, tối đa hóa sử dụng các khu đất ở trung tâm lịch sử, giải quyết nhu cầu thị trường trước mắt nhưng dần dần làm hỏng đi cảnh quan đô thị, vốn mang nhiều ký ức văn hóa và sự đặc trưng của thành phố. Một cơ hội hiếm hoi cho TP. Hồ Chí Minh khi trong lòng một đô thị cực lớn tám triệu dân vẫn còn một quỹ đất lớn hoang sơ Thủ Thiêm ngay bên cạnh khu trung tâm lịch sử. Khu vực các cảng dọc sông Sài Gòn cần di dời và bán đảo nông nghiệp Thủ Thiêm trở thành địa điểm lý tưởng cho đầu tư phát triển mới Khu Trung tâm thành phố. Theo tôi, nên phân chia nhiệm vụ rõ ràng: khu Bờ Tây và khu Thủ Thiêm được quy hoạch thành các khu đô thị mới hiện đại, đồng bộ trong khi khu Trung tâm lịch sử được quy hoạch nâng cao chất lượng môi trường sống. Quyết định quan trọng này sẽ là tiền đề để trong tương lai, thành phố có được cả hai: một đô thị lịch sử của thế kỷ XIX-XX và một đô thị hiện đại của thế kỷ XXI. Như vậy, trụ sở UBND TP. Hồ Chí Minh cũng nên được chia thành hai phần: (1) Phần “di sản” tọa lạc tại vị trí khu đất của dinh Xã Tây hiện nay, có thể được mở rộng bằng cách lấy thêm dinh Thượng Thơ cùng tham gia vào quần thể để tạo nên một di sản phức hợp, thể hiện trái tim đô thị Sài Gòn của quá khứ; (2) Phần “hiện đại” sẽ được bố trí ở phía trung tâm mới của TP. Hồ Chí Minh nằm ở bán đảo Thủ Thiêm. 
Để công tác bảo tồn có hiệu quả thay vì “chạy theo từng vụ việc”, theo tôi có ba việc cần làm ngay:
1. Di sản không chỉ là những “di tích” được xếp hạng chính thức mà còn phải mở rộng ra bởi những công nhận khác từ cộng đồng hay từ các nhà chuyên môn, các nhà quản lý nhằm hệ thống hóa chúng lại thành những quỹ giá trị của thành phố. Tuy trong quy chế quản lý quy hoạch chung của TP. Hồ Chí Minh cũng đã đề cập đến những công trình này nhưng lại chưa thực sự cụ thể hóa các phương thức bảo vệ, ứng xử hay can thiệp đến các đối tượng “chưa-phải-là-di-tích” này. Tất cả các đề xuất, các giải pháp sẽ trở thành vô nghĩa nếu chưa định danh chính thức chúng trong hệ thống di sản của TP. Hồ Chí Minh bởi vì thiếu tính pháp lý vốn luôn được coi là cơ sở chính trong các hoạt động can thiệp vào di sản hay kêu gọi các tác nhân có liên quan trong quá trình hành động di sản. Việc định danh này đòi hỏi các tiêu chí xác định đặc thù căn cứ trên những đặc điểm riêng của các di sản, các nhóm di sản hay các quỹ di sản nhằm xác định chính xác các mức độ phân cấp di sản để có những ứng xử phù hợp. Cụ thể hơn, bên cạnh số ít các di tích đã được xếp hạng và công nhận, UBND TP. Hồ Chí Minh hoàn toàn có thể định danh di sản, trong khả năng quyền hạn quản lý của mình theo địa bàn lãnh thổ, thông qua những danh hiệu trao tặng cho các công trình này. Đây được xem là cơ sở pháp lý hóa chính thức dành cho di sản để phân biệt hai khái niệm “di sản” và “bất động sản” theo công thức: “Di sản” = “Bất động sản” + “Giá trị nhất định”. Nói cách khác nếu “Giá trị nhất định” của công trình không được định danh pháp lý (mặc dù đã được định danh bởi cộng đồng) thì giá trị này sẽ vẫn chưa được công nhận chính thức, lúc đó “Di sản” = “Bất động sản” và sẽ chịu sự quản lý của các văn bản pháp lý về quy hoạch, kiến trúc, xây dựng hơn là về di sản. 
2. Để thực hiện việc quản lý di sản tổng thể TP. Hồ Chí Minh cần phải lập một cơ quan chuyên trách quản lý di sản cho thành phố, tạm gọi là “Ban Quản lý di sản Thành phố” trực thuộc trực tiếp UBND Thành phố, có chức năng thanh tra, xử lý để đảm bảo thẩm quyền thực hiện có hiệu quả chức năng, nhiệm vụ được giao; tập hợp các nhà quản lý hành chính và chuyên môn, trở thành đầu mối trong việc quản lý tất các các hoạt động, tác động và khai thác tất cả các loại hình di sản không chỉ theo đúng những chiến lược, chính sách và các văn bản pháp lý ở cấp độ quốc gia mà còn tạo ra và hoàn thiện hệ thống các quy chế quản lý đặc thù riêng cho từng thể loại di sản phù hợp với bối cảnh và nhu cầu phát triển của TP. Hồ Chí Minh. Ngoài ra, để giúp “Ban Quản lý Di sản Thành phố” hoạt động hiệu quả, thành phố cũng lập một “Hội đồng Di sản Thành phố” tạo ra bởi các thành viên là các nhà chuyên môn có uy tín chuyên nghiên cứu về di sản hoặc đại diện các doanh nghiệp hoạt động hiệu quả trong lĩnh vực khai thác di sản. Đây được xem như một tổ chức tham vấn không chỉ cho cơ quan quản lý di sản chuyên trách nói trên mà còn cho cả UBND thành phố trong việc đưa ra những chiến lược, chính sách và các quyết định liên quan đến di sản. Thêm vào đó, cấp độ bao phủ của hai tổ chức này áp dụng trên phạm vi toàn thành phố để đảm bảo sự điều phối hiệu quả tổng thể tất cả các quỹ di sản riêng của từng khu vực địa lý phân chia theo cách thức quản lý hành chính của thành phố.
3. Bên cạnh việc quản lý từng công trình di sản kiến trúc đô thị như từ trước đến nay, việc quản lý theo cụm các công trình di sản kiến trúc đô thị là một xu hướng mới nhằm đưa lại những cách thức vận hành, khai thác và phát triển mới cho di sản, cụ thể các công trình di sản thành phần có thể: (1) đồng lòng hướng tới mục tiêu và dốc sức cho thành công chung của nhóm công trình di sản; (2) kiểm soát được sự vận hành, khai thác và phát triển di sản tốt hơn; (3) học hỏi được cách xử lý các công tác vận hành, khai thác và phát triển di sản từ những công trình di sản thành viên khác; (4) phát huy được mọi tiềm năng của mình dựa trên sức mạnh gắn kết của nhóm các công trình di sản; (5) cởi mở, thân thiện hơn; (6) được thống nhất về cách quản lý trong tổ chức hoạt động vận hành, khai thác và phát triển di sản; (7) phát huy khả năng phối hợp các chủ thể sáng tạo, phản biện, tư vấn chính quyền đưa ra quyết định hợp lý.

 

Bảo tồn di sản đô thị từ xã hội và chính quyền

TS Nguyễn Thị Hậu - phó tổng thư ký Hội Khoa học lịch sử Việt Nam

 

1. Ba tiêu chí của một di sản
 Tiêu chí cụ thể của một đối tượng được coi là di sản khi hội đủ ba điều kiện (1): 
- Tính truyền thông: Mỗi công trình luôn mang nhiều ý nghĩa với một cộng đồng, các ý nghĩa có thể khác nhau trong mỗi thời đại, vì vậy công trình tồn tại là biểu hiện của lịch sử, sự chia sẻ đồng thời tích lũy các giá trị qua thời gian.
- Tính khoa học: Công trình có giá trị về lịch sử, kiến trúc, nghệ thuật… có khi là những giá trị không thể thay thế được. Tiêu chí này nhằm bảo tồn bản chất của di sản, nhất là trong trường hợp “tính truyền thông” của di sản bị hạn chế do sự thay đổi xã hội mà phổ biến nhất là sự thay đổi thể chế trong thời hiện đại.
- Tính kinh tế: Là những công trình vật chất nên sự mất mát di sản làm thiệt hại về vật chất, thiệt hại về kinh tế từ giá trị và ý nghĩa của nó mang lại.
Ngoài những công trình còn khá nguyên vẹn để dễ dàng nhận thức, đánh giá giá trị nhiều mặt, những tàn tích, phế tích còn mang giá trị hồi tưởng lịch sử, giá trị này bù đắp cho sự thiếu hụt giá trị nghệ thuật, thẩm mỹ, là tiêu chí quan trọng để bảo tồn thậm chí phải bảo vệ cấp bách.
Những tiêu chí trên được xác lập do chủ quan con người mỗi thời đại, mỗi thể chế, vì vậy một công trình hay quần thể công trình, cảnh quan có là “di sản” hay không phụ thuộc vào mỗi xã hội, cộng đồng, thậm chí từng cá nhân, kể cả việc bảo tồn di sản cũng vậy. Do di sản là “ký ức cộng đồng” nên bảo tồn di sản là gìn giữ và làm dày thêm ký ức, nối dài thêm lịch sử cộng đồng trong đó có lịch sử từng con người. Phá hủy di sản là xóa bỏ ký ức, hành vi này làm thiệt hại cho xã hội và gây tổn thương về tinh thần cho cộng đồng. Một chính quyền có thể đủ “sức mạnh” (vật chất, “lý lẽ”) để phá bỏ di sản của (các chính thể) quá khứ, nhưng sẽ làm tổn hại ngay tính chính danh và sự văn minh của chính quyền ấy.

2. Một số phương thức bảo tồn di sản 
Bảo tồn di sản gắn với và từ chính sách của chính quyền:
Chính quyền đô thị và các cơ quan quản lý chuyên môn về di sản văn hóa khẩn trương chỉ đạo và thực hiện việc thống kê, đề xuất danh sách các công trình kiến trúc có giá trị cần bảo tồn để chính quyền xem xét và quyết định. Bên cạnh đó cần nghiên cứu xây dựng cơ chế bảo tồn, nhất là đối với các công trình có giá trị từng mặt kiến trúc, nghệ thuật hay lịch sử nhưng chưa đầy đủ điều kiện để xếp hạng di tích. Chính quyền cần có những chính sách đa dạng, linh hoạt phù hợp với thực tế, đặc biệt hài hòa được quyền lợi của người dân với Nhà nước, có như thế mới có thể bảo tồn và gìn giữ các công trình kiến trúc có giá trị.
Những ý kiến, đề xuất của cộng đồng về giá trị của một công trình, thậm chí chỉ một thông tin liên quan hay phản ánh giá trị công trình, cần được chính quyền và nhà quản lý xác minh và minh bạch trước công luận, để tạo sự đồng thuận trong việc bảo tồn di sản. 
Bảo tồn di sản gắn với cuộc sống người dân, sinh hoạt của cộng đồng:
Nhiều công trình kiến trúc, nhất là nhà cổ… người dân làm chủ sở hữu và hiện đang cư ngụ. Bảo vệ các công trình này như thế nào để không ảnh hưởng đến cuộc sống người dân là điều không đơn giản. Việc bảo tồn, gìn giữ công trình kiến trúc có giá trị nhưng phải đảm bảo tốt nhu cầu sống và phát triển kinh tế, xã hội của người dân. Người dân – chủ sở hữu của di tích phải được hưởng một phần lợi nhuận từ nguồn lợi mà các di tích đem lại. 
Những công trình công cộng, ngay cả vỉa hè lề đường của các khu phố cổ / cũ, nơi đã có những sinh hoạt từ lâu đời của người dân như buôn bán vỉa hè, cửa hàng, đi bộ ngắm phố phường... nằm trong phạm vi “khu vực di sản, khu vực ký ức” thì hết sức thận trọng khi tác động vào đó. Bởi vì sẽ gây nên xáo trộn, thay đổi và làm tổn hại đến những “đặc điểm nhận diện” mà nhờ đó các cộng đồng khác biết đến.
Bảo tồn di sản gắn với sinh hoạt tôn giáo, tín ngưỡng:
Sự hiện diện của các cơ sở tôn giáo, tín ngưỡng ngoài ý nghĩa truyền thống, lịch sử còn là yếu tố quan trọng cho “sự cân bằng tinh thần” trong đời sống quá vội vã và bề bộn của đô thị. Việc bảo tồn các công trình này, vì thế, còn mang đến giá trị tinh thần cho đời sống hiện đại chứ không chỉ có giá trị về tôn giáo, tín ngưỡng.  

Bảo tồn di sản gắn với hoạt động du lịch
Phát huy giá trị di sản gắn với hoạt động du lịch là đặc trưng quan trọng của bảo tồn di sản đô thị. Một di tích là tổng hòa các yếu tố cấu thành như kiến trúc, trang trí nghệ thuật, cổ vật và sinh hoạt tôn giáo, tín ngưỡng lành mạnh, đặc sắc cùng các hoạt động quảng bá du lịch. Đây là giải pháp để sinh lợi cho các công trình kiến trúc, phát huy giá trị công trình một cách phù hợp và bền vững.
Bảo tồn di sản gắn với sự nhập cuộc của nhà nghiên cứu, đồng thời chuyển giao tri thức cho cộng đồng.
Sự nhập cuộc của các nhà nghiên cứu không chỉ hiểu đơn giản là thực hiện việc các công trình nghiên cứu. Nghiên cứu nhằm tạo cơ sở khoa học và pháp lý để bảo tồn di sản, giúp chính quyền và chủ nhân di tích hiểu biết giá trị mọi mặt của di sản, từ đó có biện pháp hữu hiệu để bảo tồn và phát huy giá trị. Mặt khác, nghiên cứu thực chất cũng có vai trò phát huy giá trị di sản vì góp phần quảng bá hình ảnh của di sản ra bên ngoài một cách rộng rãi và đúng đắn, thông qua các phương tiện truyền thông. Mối quan hệ giữa bảo tồn và nghiên cứu còn thể hiện ở chỗ: càng có nhiều công trình nghiên cứu sâu về nhiều lĩnh vực khác nhau thì việc bảo tồn và phát triển càng đúng hướng, nhất là hiện nay – giai đoạn đô thị hóa mạnh mẽ ở tất cả các thành phố. 
Bảo tồn di sản bằng sự tham gia của cộng đồng trong vai trò phản biện, góp ý và giám sát:
Những trường hợp phá hủy di sản đô thị tại TP. Hồ Chí Minh vừa qua đều ít nhiều phản ánh vai trò, sự hiểu biết của cộng đồng trong việc bảo tồn di sản văn hóa thành phố. “Sức ép” từ công luận buộc chính quyền, nhà quản lý phải xem xét lại chính sách, quy trình quản lý và bảo tồn di sản. Mặt khác, nó cho thấy trách nhiệm, vai trò của các bên liên quan trong việc hủy hoại các di sản. Đây là một trong những hoạt động bình thường của xã hội dân sự, khi ý thức cộng đồng ngày càng tự giác trên cơ sở những hiểu biết khoa học và pháp luật.
Di sản văn hóa nói chung, di sản đô thị nói riêng, cần được coi là tài sản, nguồn vốn xã hội quan trọng và lâu dài chứ không phải là một “gánh nặng” của việc bảo tồn, trùng tu hay là sự cản trở quá trình “hiện đại hóa”. Do vậy, di sản cần luôn được bảo vệ trước những phản ứng, hành vi thậm chí phải được nằm ngoài sự “tranh cãi” giữa “bảo tồn và phát triển”, để có thể chính danh tham gia vào những quy hoạch chiến lược phát triển của đô thị, của quốc gia.

 

Ký ức không nên đánh mất

KTS Nguyễn Bích Hoàn, trường đại học Kiến trúc TP Hồ Chí Minh

 

Nhiều đô thị trên thế giới cũng như trong nước không thể chối bỏ quy luật là sự phát triển sẽ tạo ra những xung đột với các giá trị của di sản kiến trúc mà mình đang sở hữu. Thế nhưng, việc lần lượt xóa bỏ các công trình có giá trị với một lý do rất đơn giản “công trình này chưa được liệt kê vào danh mục các di tích, công trình kia chưa được công nhận là di sản…” phải chăng là một “cách thức” xóa mờ nhanh nhất các dấu vết của bước đi thời gian trong lịch sử? Với tôi, dinh Thượng Thơ là một bước chân trong nhịp thời gian ấy, là một phần ký ức và hồn nơi chốn của thành phố này KHÔNG NÊN bị xóa bỏ. Cùng với Nhà thờ Đức Bà, Bưu điện Trung tâm, Nhà hát thành phố…, dinh Thượng Thơ là một trong số quá ít ỏi các công trình có giá trị lịch sử, văn hóa, có giá trị kiến trúc còn sót lại trước làn sóng ồ ạt của quá trình đô thị hóa bấy lâu nay.
Tôi thiết nghĩ dù đã muộn nhưng chúng ta cần có ngay Hội đồng chuyên môn đánh giá và khẳng định giá trị lịch sử văn hóa, giá trị kiến trúc của dinh Thượng Thơ thay vì cứ yên lặng để cộng đồng lên tiếng, đưa dinh Thượng Thơ vào “ngay lập tức” danh sách các di tích kiến trúc cần bảo tồn. Cần khảo sát lập hồ sơ đánh giá hiện trạng và công nhận di tích càng nhanh càng tốt. Nên chăng xem xét lại phương án mở rộng Ủy ban Nhân dân Thành phố khi giải pháp này đang “xung đột” với giá trị cần bảo tồn của dinh Thượng Thơ, nếu không muốn nói là còn phương hại đến nhiều công trình có giá trị khác ở khu vực trung tâm. Hãy ứng xử với dinh Thượng Thơ như một tài sản quý giá của cả cộng đồng, hãy dành cho kiến trúc này một chức năng phù hợp hơn để vừa giữ được giá trị vật chất vừa chuyển tải được một phần giá trị lịch sử văn hóa không chỉ của công trình mà còn của cả ký ức đô thị Sài Gòn xưa. Giả như dinh Thượng Thơ không phải là một cơ quan công sở công quyền, mà ví dụ mang một chức năng văn hóa, quảng bá, dành cho cộng đồng hay khách tham quan du lịch trong ngoài nước được đến mỗi ngày thì chắc hẳn dấu ấn ấy là không nhỏ trong lòng trung tâm thành phố. 
 Thành phố Hồ Chí Minh sở hữu quỹ di sản kiến trúc khá phong phú đa dạng, gồm các khu phố cũ; quỹ kiến trúc Pháp với nhiều phong cách được xây dựng trong thời kỳ thuộc địa; các công trình được xếp hạng là di tích lịch sử - văn hóa… Tuy rất nhiều công trình đã được đưa vào danh mục cần được nghiên cứu bảo tồn nhưng những bước thực thi tiếp theo để cơn lốc của quá trình phát triển không cuốn mất các di sản này thì dường như còn bước “quá chậm rãi”. Minh chứng cho điều này là sự biến mất ngày càng nhiều các công trình có giá trị. Một số kiến trúc khác chưa kịp đưa vào danh sách di tích thì “phân vân” trước ưu thế của nhu cầu kinh tế và luôn đứng trước nguy cơ bị xô ngã nhiều hơn là gìn giữ. Hay nói một cách khác, về bảo tồn di sản kiến trúc TP. Hồ Chí Minh, giữa bảo tồn và phát triển trong thời gian qua đã chưa đạt sự cân bằng cần thiết. 
Thay vì phải giải quyết từng vụ việc về từng công trình đơn lẻ như hiện nay, TP. Hồ Chí Minh nên có một cuộc cách mạng toàn diện và mạnh mẽ hơn để bảo tồn các di sản kiến trúc. Nhanh chóng lập hồ sơ công nhận di tích các công trình còn sót lại như Nhà thờ Đức bà, UBND Thành phố, Bưu điện, Nhà hát… Di sản kiến trúc cần được giữ gìn trên quan điểm bảo tồn tổng thể, xem chúng trong bối cảnh của cả khu vực môi trường cảnh quan liên tục gắn kết các di tích ấy. Khi có sự can thiệp của các phương án cải tạo hay xây mới, cần được xem xét trên quan điểm gìn giữ được giá trị các di tích vốn có. Bài học từ Singapore ở thập niên 60 khi họ áp dụng triệt để chính sách phá cũ để xây mới là điều ta nên rút kinh nghiệm. Bài học từ Nhật Bản khi bảo tồn di sản kiến trúc được xây dựng trên phương thức bảo tồn “nhóm công trình”, đặc biệt chú ý tới đặc điểm thể hiện tính lịch sử - văn hóa là bài học để ta nên học hỏi. Giá trị của từng công trình không thể tách rời riêng lẻ với đô thị, vì thế bảo tồn cần được phối hợp chặt chẽ với công tác quy hoạch, cần hoạch định một giải pháp toàn diện khi bảo tồn di sản kiến trúc khu trung tâm thành phố, gắn kết các công trình có giá trị trong cả mạng lưới di sản bao gồm các trục đường, các di tích, các không gian đặc thù. Được vậy thì TP. Hồ Chí Minh mới giữ được chút ký ức còn sót lại của mình.

 

Đừng giết chết di sản, đừng làm nghèo tài sản vì thiếu học hỏi lịch sử

Trần Hữu Phúc Tiến - Nhà báo

Paris không xây dựng trong một ngày. Sài Gòn và các đô thị lớn của Việt Nam cũng thế. Muốn chỉnh trang, làm mới hay phá bỏ một kiến trúc hoặc cảnh quan nào đó của một đô thị thì trước hết cần tìm hiểu lịch sử của nó. Các nhà lãnh đạo, nhà quy hoạch, các kiến trúc sư, các nhà đầu tư và xây dựng địa ốc không thể không biết gốc tích của mảnh đất hay tòa nhà đang hiện hữu. Hình thành ý tưởng mới cho các kiến trúc và cảnh quan cũ không thể chỉ khảo sát, đo đạc thực địa mà trước nhất còn phải khảo sát, tìm kiếm hình hài và hồn vía của công trình. Hơn nữa, còn phải mở rộng việc tìm hiểu ra bối cảnh chung quanh, kể cả bối cảnh lịch sử hình thành và xây dựng của cả một vùng đất, khu phố hay toàn bộ không gian đô thị. 

Chính việc tìm hiểu ấy - một cuộc “khảo cổ” cần thiết cho “dựng kim” sẽ giúp họ nhận ra ý định của các tác giả thiết kế công trình xưa - những người có thể đã vắng bóng mà tài liệu lưu trữ xây dựng không còn đủ. Qua đó, họ cũng sẽ phát hiện những giá trị không chỉ về thương mại hay kiến trúc mà còn là giá trị văn hóa hay lịch sử của công trình. Và rồi, từ việc “lắng nghe” người xưa đó, những người chịu trách nhiệm sửa đổi và xây dựng mới, sẽ có thêm cảm hứng, thêm ý tưởng và suy nghĩ để hình thành và ngay cả sửa đổi các kế hoạch – cần thiết không chỉ một lần. Ở Việt Nam, cách đây không lâu, việc phát hiện di tích Hoàng Thành Thăng Long – một công trình thiêng liêng ngay từ cái tên – không cần đợi thủ tục xếp hạng, khi xây dựng tòa nhà Quốc hội mới ở Hà Nội đã dẫn đến việc điều chỉnh thiết kế và xây dựng. Cần coi đây là một ví dụ kinh điển cho việc học hỏi lịch sử cẩn trọng, giữ gìn di sản tổ tiên cho dù chỉ còn là phế tích nhưng vẫn đóng góp giá trị cao cho con cháu mãi mãi.
Tôi không rõ các trường chính trị - hành chính, kiến trúc, xây dựng và kinh doanh ở Việt Nam hiện giờ có đưa môn lịch sử địa phương, lịch sử văn hóa và các luật liên quan văn hóa và di sản hay chưa. Nếu chưa, hãy đưa vào - không phải nhiệm ý mà là bắt buộc để xây dựng ngay từ gốc ý thức và phương pháp “ôn cố tri tân” trong quản trị đô thị cũng như quản trị xây dựng và quản trị kinh doanh. Ngay bây giờ, nếu các môn học trên chưa có thì các “nhà” liên quan nói trên vẫn phải và vẫn có đủ thời gian và các nguồn tham khảo để học hỏi lịch sử và các giá trị tiền nhân để lại qua đất đai, nhà cửa và không gian tự nhiên, không gian cư dân.
Dĩ nhiên việc học hỏi lịch sử, trang bị kiến thức căn bản về công việc quy hoạch, thiết kế và xây dựng các kiến trúc và cảnh quan của các thế hệ trước rất cần sự trợ lực của các nhà khoa học liên ngành - không riêng Sử học. Thêm nữa, rất quan trọng là giới kinh doanh - phải nhận thức được di sản văn hóa là tài sản độc đáo chỉ làm gia tăng giá trị địa ốc. Thêm nữa, không thể thiếu là các chính khách, các nhà lập pháp, không thể bỏ sót nguồn lực lịch sử đa dạng của quá khứ là một phần không thể mất đi, không thể để cạn kiệt cả trong đấu tranh giành độc lập, cũng như trong đấu tranh xây dựng một xã hội giàu đẹp và văn minh! 
Chúng ta đang cần một sự đồng thuận về nhận thức và tình cảm như thế để có thể hoàn thiện luật lệ, tiếp thu kinh nghiệm quản lý của các nước tiên tiến, ngăn chặn những lợi ích nhóm kim tiền trong việc giữ gìn các di sản hay đẹp của quá khứ và tiếp tục tạo ra di sản giá trị cao cho hiện tại và tương lai.

Theo TC Kiến Trúc & Đời Sống, số 145

Bình luận bài viết
Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi hiển thị

Các tin khác

  • TRAO CHỨNG NHẬN "BỘ SƯU TẬP NHÀ ĐẸP 2017"

     TRAO CHỨNG NHẬN  "BỘ SƯU TẬP NHÀ ĐẸP 2017"
    TRAO CHỨNG NHẬN "BỘ SƯU TẬP NHÀ ĐẸP 2017"...
  • VẼ TRANH VÌ BIỂN ĐẢO QUÊ HƯƠNG: “BÍCH HỌA TƯƠNG LAI”

     VẼ TRANH VÌ BIỂN ĐẢO QUÊ HƯƠNG: “BÍCH HỌA TƯƠNG LAI”
    VẼ TRANH VÌ BIỂN ĐẢO QUÊ HƯƠNG: “BÍCH HỌA TƯƠNG LAI”...
  • 25 triệu đồng cho một ngôi nhà chống bão

    25 triệu đồng cho một ngôi nhà chống bão
    Cơn bão số 6 (Xangsane) khủng khiếp tràn qua một số tỉnh miền Trung hồi tháng 10.2006 đã đánh sập và cuốn trôi trên 15.000 ngôi nhà, riêng TP Đà Nẵng nơi bão đổ bộ thiệt hại nặng nhất với trên 6.200 n...
  • 4 mặt của “ô nhiễm kiến trúc”

    4 mặt của “ô nhiễm kiến trúc”
    Ngay từ đầu, phải nói rằng thuật ngữ “ô nhiễm kiến trúc” dễ gây ấn tượng về một cách nói có phần nhấn mạnh khía cạnh ẩn dụ cho vấn đề hình thức kiến trúc xấu. Nhưng cần phải nhìn việc “ô nhiễm” này ở ...
  • Ai được quyền chảnh?

    Ai được quyền chảnh?
    Thị trường nhà đất, đặc biệt là đất nền vừa trải qua cơn sốt. Tham dự cuộc chơi, mỗi người mỗi cảnh, có người lãi, có người lỗ, có người vui, có người buồn. Tiền lời của một số người chắc chắn phải có...
  • Bờ sông Hương chỉ đẹp khi còn nguyên sơ

    Bờ sông Hương chỉ đẹp khi còn nguyên sơ
    LTS: Vừa qua Ban quản lý dự án KOICA ở Huế và UBND tỉnh Thừa Thiên - Huế đã tổ chức kêu gọi người dân tham gia góp ý phương án quy hoạch chi tiết hai bên bờ sông Hương tại văn phòng của KOICA (10 Lý T...
  • Chung cư an toàn

    Chung cư an toàn
    Chung cư là loại hình nhà ở đang phát triển. Tuy nhiên, vấn đề an toàn cho chung cư là vấn đề nhiều người quan tâm, sau nhiều vụ hỏa hoạn nguy hiểm đã xảy ra và mới đây nhất là ở London Anh. Những yếu...
  • Chuyện ba cây cầu

    Chuyện ba cây cầu
    Ba cây cầu, ở ba miền, nhưng có nhiều điểm tương đồng; và đặc biệt là số phận cũng giống nhau. Đó là cầu Long Biên, cầu Trường Tiền và cầu Ghềnh. (Kiến Trúc & Đời Sống, số 120)...
  • Cháy nhà ra… cái gì?

    Cháy nhà ra… cái gì?
    Một vụ cháy chung cư nghiêm trọng vừa xảy ra. Vụ án đã bị khởi tố. Những người chịu trách nhiệm về vụ cháy này sẽ phải trả giá về những việc họ đã gây ra. Vấn đề đặt ra là tai nạn khủng khiếp đó sẽ đó...
  • Chùa Cầu, viên ngọc quý của phố Hội

    Chùa Cầu, viên ngọc quý của phố Hội
    Chùa Cầu là một công trình kiến trúc cổ dạng cầu, nối giữa phố Trần Phú và phố Nguyễn Thị Minh Khai nằm trong khu phố cổ Hội An (thành phố Hội An, tỉnh Quảng Nam), bắc qua một con lạch nhỏ thông ra sô...
  • CUỘC THI NHÀ THIẾT KẾ TRẺ CHÂU Á 2016 -

    CUỘC THI NHÀ THIẾT KẾ TRẺ CHÂU Á 2016 -
    CUỘC THI NHÀ THIẾT KẾ TRẺ CHÂU Á 2016 -...
  • Các thuộc tính quyết định của bất động sản

    Các thuộc tính quyết định của bất động sản
    Trên KT&ĐS, chúng tôi đã giới thiệu hai thuộc tính của thị trường bất động sản là “thuộc tính local” và sự trễ pha giữa cung - cầu. Nhiều bạn đọc đặt câu hỏi, những thuộc tính còn lại là gì? Nó tác độ...
  • Gara cho nhà méo

    Gara cho nhà méo
    Nhiều khu dân cư hình thành do tự phát nên xuất hiện những ngôi nhà có diện tích không theo một quy chuẩn nào. Đôi khi để cho diện tích căn nhà được vuông vức, phần thừa ra giữa vài ngôi nhà lại trở t...
  • Giá nhà, đất đã là “giá thực, giá gốc”?

    Giá nhà, đất đã là “giá thực, giá gốc”?
    Hàng loạt dự án nhà, đất thuộc loại “nóng” trước đây đang được rao bán với giá giảm liên tục, có dự án giảm 60%. Nhiều chuyên gia cho rằng giá trước đây là “giá bong bóng” và hiện nay đã “gần với giá ...
  • Giải thưởng kiến trúc quốc gia 2016 đôi điều ghi nhận

    Giải thưởng kiến trúc quốc gia 2016 đôi điều ghi nhận
    Hội đồng Giải thưởng Kiến trúc Quốc gia (GTKTQG) năm 2016 đã công bố kết quả và trao giải thưởng trong sự kiện Liên hoan Kiến trúc Việt Nam tổ chức tại thành phố Đà Nẵng trong trung tuần tháng 4 năm 2...
  • Hướng tới Triển lãm BEX Asia

    Hướng tới Triển lãm BEX Asia
    Triển lãm công trình xanh ( BEX Asia) sẽ chào đón các khách tham quan quốc tế tại Trung tâm triển lãm và Hội nghị quốc tế Marina Bay Sands, Singapore từ ngày 12-14 tháng 9 tới. ...
  • Khi nhà nghìn tỷ thiếu ôxy

    Khi nhà nghìn tỷ thiếu ôxy
    Một cao ốc văn phòng đuợc đầu tư nghìn tỷ, có tổ chức thi thiết kế nhưng lại khó hoạt động vì thiếu ôxy, vì chưa phù hợp công năng. Đó là một chuyện bi hài trong giới. Câu chuyện Trung tâm hành chính ...
  • Khổ với xe hàng xóm

    Khổ với xe hàng xóm
    Sắm được xe ôtô là niềm hạnh phúc của chủ nhân, song nhiều khi nó lại là khởi đầu cho sự phiền hà với nhiều người. Nỗi buồn này vì sự tế nhị nên ít khi chủ nhân của "niềm hạnh phúc" có thể nghe được. ...
  • KT&ĐS đạt giải bìa báo xuân ấn tượng

    KT&ĐS đạt giải bìa báo xuân ấn tượng
    Tạp chí Kiến Trúc & Đời Sống, trực thuộc Hội Kiến trúc sư thành phố Hồ Chí Minh đã đạt giải khuyến khích bìa báo xuân ấn tượng khi cùng các báo khác tham dự Triển lãm Báo Xuân năm 2018. ...
  • Ngôi nhà thân thiện, nơi gặp nhau của phong thủy và kiến trúc sinh thái

    Ngôi nhà thân thiện, nơi gặp nhau của phong thủy và kiến trúc sinh thái
    Để hoàn thiện nơi ăn chốn ở của mình, con người đã trải qua một chặng đường dài tìm tòi thử nghiệm không mệt mỏi. Thế mà cho đến nay, một không gian kiến trúc gần gũi, thân thiện với môi trường tự nhi...
  • Nhà di động: sản phẩm mới cho nhu cầu mới

    Nhà di động: sản phẩm mới cho nhu cầu mới
    Tại hội thảo về nhà ở cho công nhân các khu công nghiệp, khu chế xuất, đề tài Nhà di động được nhiều bạn đọc quan tâm và đề nghị KT&ĐS giới thiệu thêm về mô hình này. Chúng tôi xin giới thiệu bài viêt...
  • Nhà phố và xe hơi, nghịch lý của hạnh phúc

    Nhà phố và xe hơi, nghịch lý của hạnh phúc
    Xe hơi là niềm vui, là mơ ước của những gia đình trung lưu. Có xe hơi, ngôi nhà bỗng sang hẳn lên, không gian kiến trúc trở nên có “trọng lượng” hơn. Tuy vậy, chủ nhân của nó cũng phải hy sinh khá nhi...
  • Nóng đô thị

    Nóng đô thị
    Khi tôi ngồi viết những dòng này, Sài Gòn – thành phố Hồ Chí Minh đang 36-37 độ. Mũi Né 37 độ, ngồi trước biển mà những ngọn dừa bất động im phăng phắc gió, đột nhiên có ngọn gió mát phía sau lưng, sư...
  • Nơi con cháu phương Nam tưởng niệm các vua Hùng

    Nơi con cháu phương Nam tưởng niệm các vua Hùng
    Ngày 10.3 âm lịch năm nay, khu tưởng niệm các vua Hùng được khánh thành tại quận 9, TP.HCM. Công trình đầu tiên của công viên lịch sử văn hoá dân tộc đã hình thành. Một công trình được tổ chức thi th...
  • Quay về thiên nhiên với Toyo Ito

    Quay về thiên nhiên với Toyo Ito
    “Nhật Bản từng có thời gian chạy theo kiến trúc châu Âu và đánh mất nét văn hóa kiến trúc của mình. Bên cạnh đó, đất nước chúng tôi cũng đối mặt với những vấn đề môi trường, thảm họa thiên nhiên. Nhưn...
  • Quyết liệt, cần nhưng chưa đủ!

    Quyết liệt, cần nhưng chưa đủ!
    Việc lập lại trật tự vỉa hè đang là vấn đề nóng được nhiều người quan tâm. Theo UBND TP.HCM thì thành phố có 2.271 tuyến đường có vỉa hè và 2.958 tuyến đường không có vỉa hè. (Kiến Trúc & Đời Sống, số...
  • Thay cho “Khoan cắt bêtông”

    Thay cho “Khoan cắt bêtông”
    Thứ nghệ thuật đường phố Graffiti đầy tính “nổi loạn” này thoạt tiên gây lo ngại cho ngay cả nơi xuất xứ của nó - nước Mỹ đa phong cách, đa văn hoá “nồi hầm nhừ” (meeting put) - nhưng đằng sau tính gâ...
  • Thôi thì thôi vậy...

    Thôi thì thôi vậy...
    Nếu là người Sài Gòn chúng ta sẽ dễ dàng đồng ý với nhau một điểm: không đâu mà nhịp độ xây dựng nhanh như ở Sài Gòn – nơi có những con đường mà ta thường đi hàng ngày. Chỉ cần lơ đãng không chú ý chỉ...
  • Tiếc cho một ngôi đình

    Tiếc cho một ngôi đình
    Đình Tân Đông (còn gọi là đình Gò Táo) thuộc ấp Gò Táo, xã Tân Đông, huyện Gò Công Đông, tỉnh Tiền Giang là một ngôi đình cổ rất đặc biệt, được bao bọc bởi 3 gốc cây bồ đề - hai phía trước, một phía s...
  • Trao giải thưởng Kiến trúc xanh 2016

    Trao giải thưởng Kiến trúc xanh 2016
    Ngày 27.4.2016, tại TP.HCM, dưới sự điều hành của KTS Nguyễn Tấn Vạn, Chủ tịch hội, Hội Kiến trúc sư Việt Nam đã tổ chức lễ trao giải thưởng “Kiến trúc Xanh 2016”. (Kiến Trúc & Đời Sống, số 120)...
  • Trao tặng KT& ĐS cho SV ĐH Kiến trúc Hà Nội

    Trao tặng KT& ĐS cho SV ĐH Kiến trúc Hà Nội
    Ngày 29.11.2017, tại Khoa Kiến trúc - Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội, đại diện Tạp chí Kiến Trúc & Đời Sống cùng đơn vị tài trợ - Công ty CP Đầu tư và phát triển TDI (Hà Nội) đã trao tặng 50 cuốn tạp...
  • Trả lại biển cho cộng đồng

    Trả lại biển cho cộng đồng
    Bờ biển của ai? Chắc chắn không phải sở hữu của riêng ai và không thuộc về một nhóm thiểu số nào đó. Biển và bờ biển là của chung, của cộng đồng, của người dân và ai cũng có quyền hưởng thụ, hưởng lợi...
  • Trẻ em sáng tạo: Thành phố thông minh và thân thiện với trẻ em

    Trẻ em sáng tạo: Thành phố thông minh và thân thiện với trẻ em
    Quỹ Nhi đồng Liên Hiệp Quốc (UNICEF), Saigon Innovation Hub (SIHUB - trực thuộc Sở Khoa học Công nghệ TP.HCM), Sở Quy hoạch - Kiến trúc TP.HCM, trường dạy tư duy sáng tạo Arkki đã cùng hợp tác ra mắt ...
  • Tính “bất động” & cuộc rượt đuổi cung - cầu

    Tính “bất động” & cuộc rượt đuổi cung - cầu
    Giá đất đang tăng. Nhiều người đổ xô đi xếp hàng mua căn hộ. Giới chuyên môn đã dùng đến từ "cơn sốt đất lần 3" để mô tả thị trường. Hàng loạt vấn đề được đặt ra: giá thế nào là "bong bóng" và ở mức n...
  • Từ miếng đất đến căn nhà

    Từ miếng đất đến căn nhà
    Đã chán ở mặt tiền với tiếng còi xe, khói bụi ồn ào, lại không biết lúc nào đứa con trai nhỏ chạy ra khỏi cửa, băng ngay xuống đường, tôi quyết đi tìm một con hẻm yên tĩnh. Làm nghề xây dựng, dù đã xâ...
  • Từ Nghĩa trang Yên Trung nhớ lại nhà Bảo tàng Pác Bó

    Từ Nghĩa trang Yên Trung nhớ lại nhà Bảo tàng Pác Bó
    Chuyện thời sự nóng trong lĩnh vực những ngày trước và cả sau tết là thông tin về “nghĩa trang Yên Trung phục vụ nhu cầu an táng cán bộ cao cấp của Đảng và Nhà nước; các anh hùng, danh nhân của đất nư...
  • Từ nhà liên kế đến “nỗi lòng cư xá” …

    Từ nhà liên kế đến “nỗi lòng cư xá” …
    LTS: Trong một lần trả lời phỏng vấn của KT&ĐS, KTS Hồ Lê Phương đã nói: “Tôi như có duyên với nhà nhỏ”! Bạn đọc KT&ĐS có lẽ cũng đã biết đến cái “duyên” ấy qua nhiều căn nhà ở riêng lẻ (mà giới chuyê...
  • Vietbuild Hà Nội 2016, tinh hoa hội tụ

    Vietbuild Hà Nội 2016, tinh hoa hội tụ
    Hội chợ triển lãm về xây dựng, vật liệu xây dựng, bất động sản, trang trí nội - ngoại thất hàng đầu Việt Nam (Vietbuild 2016) đã khai mạc sáng 24.3 tại Hà Nội, quy tụ hơn 1.350 gian hàng của 450 đơn v...
  • Vietbuild Hà Nội, bất động sản “xanh” tăng

    Vietbuild Hà Nội,  bất động sản “xanh” tăng
    Bất động sản – trang trí nội ngoại thất – xây dựng & vật liệu xây dựng là nội dung triển lãm quốc tế Vietbuild lần 2 năm 2016 tại Hà Nội, diễn ra tại Cung Triển lãm Kiến trúc, Quy hoạch & Xây dựng Quố...
  • Đô thị để sống và đô thị để ngắm

    Đô thị để sống và đô thị để ngắm
    LTS: Chuyện thời sự của đời sống kiến trúc tại thành phố ta được trao đổi nhiều trong thời gian qua là khát vọng “trở lại vị trí số 1” nhưng có nhất thiết phải giống Singapore?. Là chuyện muốn văn min...
  • Đưa nghệ thuật đến gần với công chúng

    Đưa nghệ thuật đến gần với công chúng
    Kohler Bold. Art. được giới nghệ sĩ đánh giá là một trong những sự kiện trưng bày nghệ thuật đáng chú ý trên thế giới, nơi mà người nghệ sĩ được hỗ trợ để phát huy tối đa sức sáng tạo của mình. Với ch...
  • Đề xuất phát triển mô hình nhà di động

    Đề xuất phát triển mô hình nhà di động
    Liên tiếp trong hai ngày 31.3 và 1.4.2007, Hội Kiến trúc sư Việt Nam đã tổ chức hội thảo khoa học Quy hoạch kiến trúc các đô thị vùng phát triển công nghiệp tại tỉnh Đồng Nai. Có khá nhiều tham luận đ...
  • Đồng phục có đẹp không?

    Đồng phục có đẹp không?
    Việc treo biển hiệu ở một tuyến đường ở Hà Nội tưởng là nhỏ nhưng đã thu hút sự chú ý của xã hội trên nhiều phương diện với nhiều luồng ý kiến. Rõ ràng, có những vấn đề đô thị không hề nhỏ và đó thực ...
  • “Huyện chưa lên quận”, cơn sốt đất nền hạ nhiệt!

    “Huyện chưa lên quận”, cơn sốt đất nền hạ nhiệt!
    TP. HCM chính thức ghi nhận cơn sốt đất nền 2017 đã hạ nhiệt. Tình trạng tăng nhiệt có từ cuối 2016, “nhiệt độ sốt” được cho là đã vượt “đỉnh” sốt lần trước - năm 2007. Đã 10 năm đất nền lại sốt cao, ...
  • “Kiến trúc vì một thành phố Hồ Chí Minh có chất lượng sống tốt, văn minh, hiện đại, nghĩa tình”

    “Kiến trúc vì một thành phố Hồ Chí Minh   có chất lượng sống tốt, văn minh, hiện đại, nghĩa tình”
    Đó không chỉ là tựa một bài báo, tên gọi một Hội thảo mà đó là nghị quyết của đảng bộ TP>HCM đã trở thành chương trình hành động xuyên suốt nhiệm kỳ 2015-2020 của Hội Kiến trúc sư TP.HCM. Chương trình...
  • “Lũ ống” giao thông

    “Lũ ống” giao thông
    LTS: Hình ảnh những dòng xe hơi, xe máy ùn ứ kéo dài (không phải nghẽn cổ chai cục bộ như ngày xưa) với mật độ khủng khiếp trên đường phố gợi liên tưởng đến những dòng “lũ ống” mà mọi người nhìn thấy ...
  • “Thượng đế” thì cười!

    “Thượng đế” thì cười!
    Bài viết xin mượn tựa một tác phẩm của cố nhà văn Nguyễn Khải, nhưng “thượng đế” ở đây là những khách hàng của các kiến trúc sư, “thượng đế” ở đây là các chủ nhà. Không phải cứ có nhà mới là “thượng đ...
  • Khi nền nhà bỗng dưng bị thấp

     Khi nền nhà bỗng dưng bị thấp
    Nhân chuyện thời sự một căn nhà nâng móng bị sập, Càphê kiến trúc đặt lại vấn đề nhà “bỗng dưng bị thấp”. Thực tế hiện nay ở TP.HCM, có rất nhiều căn nhà rơi vào tình trạng “bỗng dưng bị... thấp” hơn ...
  • Ba kiến trúc sư trẻ vòng quanh thế giới bằng xe đạp

    Ba kiến trúc sư trẻ vòng quanh thế giới bằng xe đạp
    “OnWheels” (Trên bánh xe) là dự án vòng quanh thế giới bằng xe đạp của ba kiến trúc sư trẻ người Bỉ: Julien Bertrand, Loic Nys và Frédéric Timmermans. Ngày 30.9.2012, không lâu sau khi tốt nghiệp đại ...
  • Bông gió, sự trở lại

    Bông gió, sự trở lại
    Sài Gòn bước qua tháng 12, tháng đầu tiên của mùa đông, khí trời bắt đầu khô ráo hơn. Bầu trời không còn phủ lớp không khí đục mà người ta thường nghĩ do không khí bị ô nhiễm, đã bắt đầu trở nên trong...
  • Bảo tàng thì tốn, bảo tồn thì... chán!

    Bảo tàng thì tốn, bảo tồn thì... chán!
    Tháng qua, xôn xao dư luận là dự án xây dựng bảo tàng Lịch sử Quốc gia với tổng mức đầu tư lên tới 11.277 tỉ đồng được trích từ vốn ngân sách nhà nước, nếu đúng lộ trình, sẽ được xây dựng từ tháng 11....
  • Bảo tồn nhà cổ dễ nói – khó làm

    Bảo tồn nhà cổ  dễ nói – khó làm
    Sài Gòn xưa lưu lại chừng mười căn nhà tuổi đời trên 100 năm nằm rải rác ở khắp các quận, huyện, chủ yếu ở vùng ngoại thành như Nhà Bè, Bình Chánh, Thủ Đức. Trước sự tàn phá của thời gian, những nhà c...
  • Bảo tồn từ… kiến trúc lòng dân

    Bảo tồn từ…  kiến trúc  lòng dân
    Tháng 7.2012, UBND TP.HCM cơ bản đồng ý với đề án “Ý tưởng thiết kế đô thị bảo tồn và cải tạo khu phố cổ Chợ Lớn” do sở Quy hoạch – Kiến trúc trình. Ban đầu, bản đề án xác định ba khu vực chính tạo ra...
  • Bốn xu hướng thiết kế nội thất mới theo chủ đề “hai góc nhìn”

    Bốn xu hướng thiết kế nội thất mới theo chủ đề “hai góc nhìn”
    Từ xưa đến nay, vàng hoàng kim là tông màu được ưa chuộng khắp thế giới, được ứng dụng trong mọi mặt của cuộc sống: kiến trúc, hội họa, nội thất, thời trang, mỹ phẩm... Dulux và AkzoNobel – công ty sơ...
  • Chung tay xây dựng cuộc sống có chất lượng tốt

    Chung tay xây dựng cuộc sống có chất lượng tốt
    Đại hội lần thứ X Đảng bộ TP.HCM nhiệm lỳ 2015-2020 diễn ra từ ngày 13 đến hết 17.10.2015. Văn kiện Đại hội đã chỉ rõ mục tiêu hướng đến là “Xây dựng TP.HCM có chất lượng sống tốt, văn minh, hiện đại,...
  • Chung tay xây dựng cuộc sống có chất lượng tốt

    Chung tay xây dựng cuộc sống có chất lượng tốt
    Đại hội lần thứ X Đảng bộ TP.HCM nhiệm kỳ 2015- 2020 đã chỉ rõ một trong những mục tiêu tổng quát là “Xây dựng TP.HCM có chất lượng sống tốt, văn minh, hiện đại, nghĩa tình”. Trong chương trình hành đ...
  • Chất lượng cuộc sống nhìn từ triết lý phát triển

    Chất lượng cuộc sống nhìn từ triết lý phát triển
    Đại hội Đảng bộ TP.HCM lần thứ X nhiệm kỳ 2015- 2020 đã đặt mục tiêu “Xây dựng TP.HCM có chất lượng sống tốt, văn mình, hiện đại, nghĩa tình”. Thế nào là thành phố có chất lượng cuộc sống tốt? Tại sa...
  • Chọn vật liệu hoàn thiện – cơn say và lối mòn

    Chọn vật liệu hoàn thiện – cơn say và lối mòn
    Chọn lựa vật liệu cho ngôi nhà là một thách thức đầy thú vị cho chủ đầu tư lẫn người thiết kế. Vì vậy cả hai nên xoá bỏ các định kiến và lối mòn trong quyết định chọn lựa vật liệu, mà dành thời gian t...
  • Con đường của sơn mỹ thuật tại Việt Nam

    Con đường của sơn mỹ thuật tại Việt Nam
    Nhân đại hội lần thứ 7 của Hội Kiến trúc sư TP. Hồ Chí Minh (HKTS TP.HCM) sắp diễn ra vào ngày 3 và 4 tháng 4 năm 2015. Kiến trúc & Đời Sống đã trao đổi với ông Trần Văn Châu – Chủ tịch hội đồng quản ...
  • Có hàng trăm lý do để... dở khóc dở cười

    Có hàng trăm lý do để... dở khóc dở cười
    Từ bản vẽ đến công trình là một khoảng cách không hề nhỏ. Ai làm thiết kế cũng biết điều này. Công trình trong quá trình thi công cho đến khi hoàn thiện ít nhiều đều có sự điều chỉnh thay đổi không gi...
  • Di sản ở Chợ Lớn

    Di sản ở Chợ Lớn
    Chợ Lớn, một không gian sống cộng đồng có lịch sử văn hoá và kiến trúc đặc trưng chỉ có ở TP.HCM nói riêng, Việt Nam nói chung mà không nơi nào trên thế giới có được. ...
  • Givral, sự trở lại “dẫu lìa ngó ý...”

    Givral, sự trở lại “dẫu lìa ngó ý...”
    Tin cà phê Givral ở góc Lê Lợi – Đồng Khởi hoạt động trở lại trong dịp khánh thành khu thương mại Vincom Center A (đúng vị trí cũ Givral của Eden xưa) hẳn có sức khuấy động ký ...
  • Giải thưởng Kiến trúc quốc gia 2010: Căn hộ xanh bên sông

    Giải thưởng Kiến trúc quốc gia 2010: Căn hộ xanh bên sông
    Trong số 44 công trình được giải thưởng kiến trúc quốc gia 2010, chỉ có hai công trình thuộc loại hình nhà ở, một đạt giải ba và một đạt giải khuyến khích. Công trình đạt giải 3 được xây trên địa bàn ...
  • Giải thưởng kiến trúc quốc gia 2010: Năm giải nội thất cho ba công trình

    Giải thưởng kiến trúc quốc gia 2010: Năm giải nội thất cho ba công trình
    Trong số 50 giải thưởng kiến trúc quốc gia 2010 cho 44 công trình vừa được công bố, chỉ có ba công trình nội thất. Điều đặc biệt là cả ba công trình này đều thuộc về công ty thiết kế Tâm Trung Thông, ...
  • Giảm chi phí hoàn thiện

    Giảm chi phí hoàn thiện
    Bài viết này tập trung vào hai vấn đề chính: giảm thiểu chi phí cho phần hoàn thiện (nhờ thiết kế – tổ chức thi công hợp lý) và sử dụng vật tư hoàn thiện tiết kiệm mà vẫn đem lại hiệu quả. (Kiến Trúc ...
  • Giữ của cho người Ê Đê

    Giữ của cho người Ê Đê
    Ngôi nhà sàn nhỏ, với kiểu cất dựng quen thuộc như những ngôi nhà sàn của người Ê Đê, được chủ nhân chăm chút, bài trí một bộ sưu tập là những vật dụng gắn liền với đời sống của đồng bào Tây Nguyên, t...
  • Gặp các tác giả “Khu tưởng niệm chiến sĩ Gạc Ma”

    Gặp các tác giả “Khu tưởng niệm chiến sĩ Gạc Ma”
    Lễ đặt viên đá đầu tiên để xây dựng “Khu tưởng niệm chiến sĩ Gạc Ma” đã được tiến hành ngày 14.3.2015 tại Cam Ranh, tỉnh Khánh Hòa. Phóng viên KT&ĐS đã gặp và trao đổi với các tác giả đồ án....
  • Hình ảnh Đại hội VII nhiệm kỳ 2015- 2020 của Hội KTS TP.HCM

    Hình ảnh Đại hội VII nhiệm kỳ 2015- 2020 của Hội KTS TP.HCM
    Ngày 4.4, Hội Kiến trúc sư TP.HCM đã tổ chức đại hội đại biểu lần thứ 7, nhiệm kỳ 2015- 2020. Đại hội đã nghe báo cáo Tổng kết hoạt động nhiệm kỳ VI (2010- 2015) và báo cáo Phương hướng hoạt động H...
  • Hướng đến thiết kế kiến trúc bền vững

    Hướng đến thiết kế  kiến trúc bền vững
    Hội thảo khoa học “Hướng đến thiết kế kiến trúc bền vững” vừa diễn ra vào ngày 27.9.2014 tại khách sạn Lotte Legend Sài Gòn. Hội thảo do công ty Sơn TOA Việt Nam kết hợp cùng hội Kiến trúc sư TP.HCM ...
  • Học viện nghe nhìn tại Hilversum

    Học viện nghe nhìn tại  Hilversum
    Cách Amsterdam 30km về phía đông, thành phố Hilversum được mệnh danh là trung tâm truyền thông lớn nhất Hà Lan. Từ nơi này, tin tức thông tin từ truyền hình đến radio, internet đến báo chí được chuyển...
  • Hội thảo di sản kiến trúc đô thị

    Hội thảo di sản kiến trúc đô thị
    “Gặp gỡ mùa thu” là một sinh hoạt truyền thống hàng năm của hội Kiến trúc sư Việt Nam để trao đổi những chủ đề kiến trúc được nhân dân và giới kiến trúc sư quan tâm. Năm nay, “Gặp gỡ mùa thu 2012...
  • Khu tưởng niệm các vua Hùng Một tác phẩm kiến trúc độc đáo

    Khu tưởng niệm các vua Hùng Một tác phẩm kiến trúc độc đáo
    Giải thưởng Văn học nghệ thuật TP.HCM 5 năm một lần đã tôn vinh 51 tác phẩm thuộc tám chuyên ngành văn hoá nghệ thuật tại TP.HCM. Trong số các tác phẩm đoạt giải nhất lần này, hội đồng chấm giải đã ...
  • Không dễ để thô thành tinh!

    Không dễ để thô thành tinh!
    Theo tiến độ xây dựng thông thường, giờ là lúc nhiều công trình nhà ở đang tập trung thi công phần thô. Nhiều người nghĩ rằng, làm nhà thì phần thô không quan trọng lắm, miễn chắc chắn là được. Và vì ...
  • Khổ trước thì sướng sau

    Khổ trước thì sướng sau
    Nhà ông Cường ở mặt tiền một con đường nhỏ tại quận 3. Mỗi lần lái xe về đến nhà, ông Cường đều dừng xe bên kia đường, bấm còi cho người giúp việc ra mở cửa và chạy thẳng vào gara. Gọn, nhẹ, nhanh c...
  • KTS Khương Văn Mười: " Tôi mong muốn nhìn thấy các kiến trúc sư trẻ trưởng thành trong môi trường hội nhập”

    KTS Khương Văn Mười: " Tôi mong muốn nhìn thấy các kiến trúc sư trẻ trưởng thành trong môi trường hội nhập”
    Trước thềm đại hội Hội kiến trúc sư TP.HCM lần thứ VII (nhiệm kỳ 2015 – 2020), phóng viên KT&ĐS đã có cuộc phỏng vấn với KTS Khương Văn Mười, chủ tịch Hội KTS TP.HCM....
  • Kết quả cuộc thi kiến trúc Nhà ở chung cư cho người thu nhập thấp

    Kết quả cuộc thi kiến trúc Nhà ở chung cư cho người thu nhập thấp
    Cuộc thi kiến trúc Nhà ở chung cư cho người thu nhập thấp, được hội Kiến trúc sư Việt Nam, hiệp hội Bất động sản Việt Nam, cục quản lý Nhà và thị trường bất động sản cùng phối hợp tổ chức, với sự bảo ...
  • Kỹ nghệ xanh và kiến trúc

    Kỹ nghệ xanh và kiến trúc
    Trong bài viết riêng cho KT&ĐS lần này, KTS Dominique Clayssen sẽ cho thấy khả năng thay thế của kiến trúc xanh nhằm ngăn chặn những rối loạn sinh thái. (Kiến Trúc & Đời Sống, số 39)...
  • Long Biên giữa Paris

    Long Biên giữa Paris
    Gần như cùng lúc với Festival Ký ức Long Biên diễn ra ở Hà Nội, tại trung tâm văn hoá Việt Nam ở Paris cũng khai mạc triển lãm ảnh mang tên Hôm nay Hà Nội (Aujourd’hui Hanoi) của Dominique de Miscault...
  • Luật kiến trúc sư, tại sao và như thế nào?

    Luật kiến trúc sư, tại sao và như thế nào?
    Hội Kiến trúc sư TP.HCM tổ chức hội thảo về chủ đề “Luật kiến trúc sư”. Đây là một sự kiện quan trọng trong đời sống kiến trúc. KT&ĐS giới thiệu bài viết của KTS Nguyễn Trường Lưu, phó chủ tịch thường...
  • Lại nói chuyện thừa, thiếu và tính khả thi

    Lại nói chuyện thừa, thiếu và tính khả thi
    Chuyện thời sự trong tháng qua ảnh hưởng đến đông đảo người dân, nhất là những người chuẩn bị xây nhà là sự ra đời của nghị định 38 về quản lý không gian kiến trúc, cảnh quan đô thị được ban hành ngày...
  • Lấy học sinh làm chủ thể sáng tạo

    Lấy học sinh làm chủ thể sáng tạo
    Ngày 4.9 vừa qua, trường PTTH chuyên Hà Nội – Amsterdam đã chính thức được khánh thành đúng ngày khai giảng. Có lẽ đây là một trong ít công trình được gắn biển công trình kỷ niệm 1.000 năm Thăng Long ...
  • Lỗi nhỏ vấp hoài

    Lỗi nhỏ vấp hoài
    Trong quá trình làm nhà, có hàng trăm thứ phải lo, hàng ngàn chi tiết phải mua sắm, gia công, lắp đặt. Khoan bàn đến những công trình xây ẩu, không có người chuyên môn, không có thiết kế để xảy ra vô ...
  • Màu tưởng tượng

    Màu tưởng tượng
    Vừa qua khỏi khúc quanh dẫn tới nhà ga hàng không Liên Khương thì từ xa màu vàng đã đập vào mắt. Nhà ga nổi bật trên nền trời xanh với những chiếc mái cong ngời ngợi màu dã quỳ vàng....
  • Một nét duyên quê giữa lòng Đà Lạt

    Một nét duyên quê giữa lòng Đà Lạt
    Dù đã lên Đà Lạt nhiều lần, nhưng ở thành phố nghỉ dưỡng bậc nhất xứ Đông Dương này có cảm tưởng bao giờ cũng mang những nét mới, những câu chuyện độc đáo thú vị mà mỗi chuyến đi lại là một cảm nhận, ...
  • Một số khuynh hướng kiến trúc triển lãm quốc tế Thượng Hải năm 2010

    Một số khuynh hướng kiến trúc  triển lãm quốc tế  Thượng Hải năm 2010
    Triển lãm quốc tế Thượng Hải (World Expo Thượng Hải năm 2010) thật sự là một cuộc trình diễn nghệ thuật về những cảm hứng và ý tưởng của con người. Lần đầu tiên vào năm 1851 cuộc triển lãm quốc tế về ...
  • Ngọc đã mài thế đó

    Ngọc đã mài thế đó
    Kể từ khi mấy ông nhà binh người Pháp như Lagrandière, Paulin Vial phả cái khí quyển kiến trúc Tây vào Sài Gòn cho đến nay là cả một tiến trình dài của không gian đô thị này, tuy rằng cái tiến trình ấ...
  • Nhiệt kế của lòng người

    Nhiệt kế của lòng người
    Vào một chiều của tháng 6, tại trung tâm IDECAF, gần 200 khách đến dự sinh nhật lần thứ 77 – gọi tắt là “Song thất kiến cổ” của kiến trúc sư Cổ Văn Hậu, vị thầy giáo già của nhiều thế hệ của trường đạ...
  • Nhà sừng trâu của người Minangkabau

    Nhà sừng trâu của người Minangkabau
    Ở xứ sở vạn đảo IndonesIa, mỗI hòn đảo là một câu chuyện, một bộ tộc kỳ thú, hấp dẫn từ đời sống văn hoá, ẩm thực, và đặc bIệt trong kIến trúc nhà ở. NgườI MInangkabau ở phía tây đảo Sumatra sống tron...
  • Nhà thờ Trà Cổ: điệu ru theo sóng biển

    Nhà thờ Trà Cổ: điệu ru theo sóng biển
    Nhà thờ Trà Cổ được xây dựng từ những năm 80 của thế kỷ 19. Năm 1995 được trùng tu lại do bị hư hỏng bởi chiến tranh. Hàng trăm bức phù điêu được khôi phục. Tuy Những kiến trúc mới trong khuôn viên c...
  • Nhìn sâu vào quá khứ

    Nhìn sâu vào quá khứ
    Nội dung chính của quyết định duyệt nhiệm vụ thiết kế đô thị tỷ lệ 1/2.000 và quy định quản lý không gian, kiến trúc, cảnh quan trục đường Mai Chí Thọ – Võ Văn Kiệt mà UBND TP.HCM vừa ban hành tháng 8...
  • Nhộn nhịp Vietbuild 2015

    Nhộn nhịp Vietbuild 2015
    Triển lãm Vietbuild 2015 lần thứ nhất tại TP.HCM vừa diễn ra từ ngày 18.6 đến 22.6.2015 thu hút sự tham gia của 800 doanh nghiệp đến từ 18 quốc gia với 2.340 gian hàng. Trong số đó, có 449 doanh nghiệ...
  • Nỗi buồn di sản

    Nỗi buồn di sản
    Di tích, di sản hiện đang là nội dung “nóng” không kém các vấn đề xã hội khác. Thời gian qua, có nhiều câu chuyện liên quan đến di tích, di sản; vui cũng có nhiều mà buồn thì cũng không phải là ít. Dư...
  • Phu Văn Lâu bị sập - tiếp tục câu chuyện bảo tồn

    Phu Văn Lâu bị sập  - tiếp tục câu chuyện bảo tồn
    Sáng ngày 15.5.2014, nhiều người dân Huế và du khách đi qua đường Lê Duẩn, TP Huế (tỉnh Thừa Thiên – Huế) – đoạn trước kinh thành ngỡ ngàng thấy Phu Văn Lâu bị sập một góc mái. Khi mà dư âm Festival H...
  • Quản trị thành phố tốt để phát triển bền vững

    Quản trị  thành phố tốt để phát triển bền vững
    Sau 40 năm thống nhất đất nước, để thành phố sớm trở thành thành phố văn minh – hiện đại, phát triển bền vững thì vai trò của quản trị thành phố (quản trị nhà nước) tốt và ngân hàng tài chính lành mạ...
  • SCG và không gian sống chất lượng bền vững

    SCG và không gian sống chất lượng bền vững
    Cuối tháng 10 vừa qua, trong khuôn khổ Triển lãm Sáng tạo SCG (SCG Innovative Exposition 2015) tại Thái Lan, tập đoàn SCG đã cho ra mắt một loạt các sản phẩm và dịch vụ mới nhất nhằm phục vụ nhu cầu ...
  • SỐ PHẬN NÀO CHO CẦU LONG BIÊN?

    SỐ PHẬN NÀO CHO CẦU LONG BIÊN?
    Nếu hỏi cây cầu nào đẹp nhất Hà Nội, thậm chí cả Việt Nam, thì câu trả lời của rất nhiều người là cầu Long Biên. Nếu hỏi cây cầu nào nhiều tuổi mà có số phận thăng trầm, vất vả nhất, thì câu trả lời c...
  • Thành phố xanh

    Thành phố xanh
    Những thành phố đang và sẽ thay đổi như thế nào trước sự biến đổi khí hậu? (Kiến Trúc & Đời Sống, số 42)...
  • Thảm hoạ chung cư, nguy cơ là có thật!

    Thảm hoạ chung cư, nguy cơ là có thật!
    Tháng qua, vụ cháy toà chung cư JSC 18 tầng ở Hà Nội đã làm dấy lên một dư luận lo ngại. Thậm chí, mấy tuần sau đó, câu cửa miệng của một số đồng nghiệp khi gặp tôi là “tới đây nhà chung cư sẽ rẻ. Chẳ...
  • TP.HCM có 53 đại biểu tham dự Đại hội Thi đua yêu nước toàn quốc lần thứ IX

    TP.HCM có 53 đại biểu tham dự Đại hội Thi đua yêu nước toàn quốc lần thứ IX
    Đại hội Thi đua yêu nước lần thứ IX sẽ diễn ra từ ngày 6 đến 7.12.2015 tại Hà Nội. “Đoàn kết, sáng tạo, thi đua xây dựng và bảo vệ Tổ quốc” là chủ đề của Đại hội lần này. Đại hội Thi đua yêu nước toàn...
  • TP.HCM triển khai xây dựng - công viên tượng đài Chủ tịch Hồ Chí Minh

    TP.HCM triển khai xây dựng -  công viên tượng đài Chủ tịch Hồ Chí Minh
    Trong tháng 5.2014, những cây dầu đầu tiên sẽ được trồng dọc hai bên đường Nguyễn Huệ phía mặt tiền của trụ sở UBND TP.HCM – trước trung tâm thương mại Vincom và khách sạn Rex. Đó là một trong những c...
  • Trình ý tưởng bảo tồn khu Chợ Lớn

    Trình ý tưởng bảo tồn khu Chợ Lớn
    Sở Quy hoạch kiến trúc trình UBND TP.HCM ý tưởng bảo tồn khu Chợ Lớn (quận 5). Theo đó, nếu ý tưởng này được thành phố phát triển thành dự án thì cả một vùng đất Chợ Lớn với diện tích 68ha sẽ được kho...
  • Từ nhà siêu mỏng đến bài toán thiết kế đô thị

    Từ nhà siêu mỏng đến bài toán thiết kế đô thị
    Dư luận hiện nay đang quan tâm đến việc chỉnh trang đô thị, trong đó vấn đề nhà siêu mỏng trên các trục đường mới mở gây nhiều phản cảm, bức xúc về thẩm mỹ đô thị. Nhưng bài viết này xin được nhìn vấn...
  • Từ thành phố kiếm sống đến thành phố đáng sống, thành phố vị nhân sinh

    Từ thành phố kiếm sống đến thành phố đáng sống, thành phố vị nhân sinh
    TP.HCM mà trước đây là Sài Gòn, đã từng là Hòn Ngọc Viễn Đông, được hình thành và phát triển trên 300 năm nay. Sài Gòn là nơi dễ làm ăn, nơi đất lành chim đậu, Sài Gòn được coi là thành phố kiếm sống....
  • Đá rửa thăng trầm theo tháng năm

    Đá rửa thăng trầm theo tháng năm
    Vào những năm đầu 1960, khu cư xá tôi ở chỉ toàn nhà trệt với các mặt tường trong ngoài quét vôi. Những biệt thự giàu có ở các khu lân cận cũng không có vật liệu gì khác ngoài vôi. Đến khoảng giữa thậ...
  • Đá rửa, đá mài một thời vang bóng

    Đá rửa, đá mài một thời vang bóng
    Thăm lại nhiều công trình được xây dựng ở Sài Gòn - TP.HCM từ khoảng thập niên 60-70 đến khoảng giữa thập niên 80 của thế kỷ trước, chúng ta sẽ gặp những mảng tường, hàng rào, cầu thang có bề mặt “đá...
  • Đại hội đại biểu Liên hiệp các hội văn học nghệ thuật TP.HCM nhiệm kỳ VIII (2015 - 2020)

    Đại hội đại biểu Liên hiệp các hội văn học nghệ thuật TP.HCM nhiệm kỳ VIII (2015 - 2020)
    Sáng ngày 22.11.2015, tại Hội trường trụ sở Liên hiệp các hội văn học nghệ thuật đã chính thức diễn ra Đại hội đại biểu Liên hiệp các hội văn học nghệ thuật TP.HCM nhiệm kỳ VIII (2015 - 2020). Tham dự...
  • Đồng tiền nóng của người nghèo có đủ tan băng?

    Đồng tiền nóng của người nghèo có đủ tan băng?
    Theo con số của bộ Xây dựng vào cuối năm ngoái, chỉ tính riêng TP.HCM, đã có 15.000 căn hộ xây xong chưa có người mua, hơn 300.000 mét vuông nền đất tồn kho, thừa khoảng 58.748 mét vuông văn phòng cho...
  • Ống đổ rác tại các toà nhà chung cư: Vấn nạn và lời giải

    Ống đổ rác tại các toà nhà chung cư: Vấn nạn và lời giải
    Chỉ trong một thời gian ngắn, liên tiếp các vụ cháy tại toà nhà chung cư mới đây được xác định là xuất phát từ ống xả rác. Lửa bắt đầu từ các phòng này, sau đó theo đường ống cháy lan lên các tầng. Đi...
  • “Sắc màu” kiến trúc sư

    “Sắc màu” kiến trúc sư
    Được sự đồng ý của tác giả, KT&ĐS xin giới thiệu tham luận do KTS Trần Anh Minh đọc tại Đại hội Hội KTS Tiền Giang nhiệm kỳ 2015 – 2020 đầu tháng 3.2015 như một chia sẻ về nghề nghiệp. KTS Trần Anh Mi...
  • KOHLER tổ chức hội thảo về LEED

    KOHLER tổ chức hội thảo về LEED
    KOHLER tổ chức hội thảo về LEED...

Đón đọc Kiến trúc và đời sống

KT&ĐS số tháng 6.2018

Thời sự kiến trúc: Dinh Thượng Thơ cần được bảo tồn; Bảo tồn di sản đô thị từ xã hội và chính quyền; Cà phê đầu thángCuộc chơi kỳ thú với những cây tăm giang; Chuyên đề: Ai thiết kế sân vườn; Phong thủy: Phối màu mặt tiền; Chia sẻ không gian sống: Mẹ ta trả nhớ về không; Phóng sự ảnh: Vũ điệu Ngân hà

www.facebook.com/kientrucvadoisong

 

 

Bạn đọc - tương tác

“Khoe hàng”, phải đúng cách

Trong số báo trước, mục tương tác có nhắc đến vấn đề “khoe hàng” của nhà thiết kế. Kỳ này, vấn đề được đi sâu hơn dưới góc nhìn của một nhà thiết kế trẻ từng học tập và làm việc tại nhiều nước trước k...

Tư vấn phong thủy

“ĐẦU RA” Ở ĐÂU?

Cách đặt hầm phân, hố gas trong nhà ống như thế nào mới tốt?...