Không gian của "chút tình đầu"

7/4/2021 - Nhà ở
Tác giả: Bài Thanh Nga ảnh Thu Vân

Nhiều thế hệ học trò ngày nay đã quen thuộc với hình ảnh "Những chiếc giỏ xe chở đầy hoa phượng/ Em chở mùa hè của tôi đi đâu?". Đó là câu mở đầu bài thơ “Chút tình đầu” của nhà thơ Đỗ Trung Quân sáng tác năm 1987 và được nhạc sĩ Vũ Hoàng phổ nhạc thành bài hát “Phượng hồng” năm 1988.

 

 

Nếu theo đúng lời của bài thơ “Chút tình đầu”- Chùm phượng vĩ em cầm là tuổi tôi mười tám/ Thuở chẳng ai hay thầm lặng - mối tình đầu thì câu chuyện xảy ra vào khoảng năm 1973 vì nhà thơ sinh năm 1955. Và không gian “nguyên thủy” của “anh chàng tội nghiệp - mùa hạ leo cổng trường khắc nỗi nhớ vào cây” là trường Saint Thomas thuộc dòng tu Đa Minh nhà thờ Ba Chuông coi quản tại góc đường Lê Văn Sỹ và Đặng Văn Ngữ, quận Phú Nhuận. Tuổi thơ của Đỗ Trung Quân gắn liền với xóm Ông Tạ, Tân Bình, nơi đi sang trường học “cũng không xa lắm”. 
Phải đến năm 1987, khi đang làm việc ở báo Tuổi Trẻ, một buổi trưa hè ngồi uống cà phê xế cửa tòa báo ven đường Lý Chính Thắng, tình cờ thấy một nữ công nhân vệ sinh đạp chiếc xe mini trên giỏ xe có những bông hoa phượng, nhà thơ mới liên tưởng gợi nhớ lại 11 năm về trước, Chùm phượng vĩ em cầm là tuổi tôi mười tám…
Hình ảnh Những chiếc giỏ xe chở đầy hoa phượng được dàn dựng ở rất nhiều buổi ca nhạc học đường, xuất hiện thường xuyên trong các tấm ảnh kỷ niệm tuổi học trò, trong những video clip có bài hát “Phượng hồng”. “Người tình” của tuổi học trò luôn được mô tả là một cô gái mặc áo dài trắng, dắt chiếc xe đạp và trên giỏ xe có những cành hoa phượng. 
Nhưng thực tế trong bài thơ, hình ảnh người tình xuất hiện không rõ nét lắm. Lúc đầu là áo người trắng cả giấc ngủ mê, rồi sau mùa hè là nỗi luyến tiếc Người con gái mùa sau biết có còn gặp lại/Ngày khai trường áo lụa gió thu bay... Hình ảnh người con trai xuất hiện nhiều hơn. Anh ta có mấy hành động mà nhiều người nói vui, đã trở thành “kinh điển” cho tình yêu tuổi học trò. Đầu tiên là dại dột làm thơ tình để sẵn trong tập mà không dám đưa, rồi một ngày hè đến trường khắc nỗi nhớ lên cây, rồi một dịp nào đó trong lớp, ôm đàn hát vu vơ và cuối cùng là… im lặng!
Một ngày hè 2019, phóng viên Kiến Trúc & Đời Sống cùng những học trò thế hệ 10X có dịp cùng nhà thơ Đỗ Trung Quân trở lại không gian một trường học. Đó là một ngôi trường cấp 3 gắn bó với nhiều thế hệ học trò ở thành phố này từ cả trăm năm qua, trường Marie Curie - ngôi trường vừa kỷ niệm 100 năm thành lập vào năm 2018. Không gian trường với hành lang, lớp học, sân trường, ghế đá, gốc cây. Trong không gian đó, hẳn nhiên là nhiều thế hệ học trò cũng đã sống qua những cảm xúc của mối tình đầu trong trắng với những kỷ niệm khó quên đối với mỗi người. Chắc hẳn có những cô cậu học trò đã từng hát, từng sống qua cảm xúc, là bài thơ còn hoài trong vở, giữa giờ chơi mang đến lại mang về - ai cũng hiểu chỉ một người không hiểu, “chút tình đầu - phượng hồng” cũng đã có đời sống riêng của nó trong các mối tình của tuổi học trò.
Trong không gian đó, ngày hè cũng có nhiều học trò đến trường, để tập thể thao, để xem điểm, để chụp hình. Và tất nhiên, chẳng mấy ai đến trường “khắc nỗi nhớ lên cây”. 
Trong không gian đó, những học trò thế hệ 10X thời 4.0 hồn nhiên nghe nhà thơ Đỗ Trung Quân kể chuyện về “chút tình đầu - phượng hồng”. Đó là thời xa lắc xa lơ, yêu mà không dám nói hoặc chỉ ôm đàn hát vu vơ. Những học trò thế hệ 10X thời 4.0 cười vang khi nghe nhà thơ kể, con trai và con dâu ông không biết về “chút tình đầu - phượng hồng”.  Chẳng sao cả, mỗi thời mỗi khác, tình yêu vẫn là tình yêu, những rung động vẫn là rung động. Nhưng cách tỏ tình ngày nay khác lắm. Những dòng tin nhắn, những biểu tượng, hình ảnh. Những học trò thế hệ 10X thời 4.0 có lẽ cũng khó tưởng tượng được rằng, có thời, mối tình đầu thầm lặng Là bài thơ cứ còn hoài trong cặp/ Giữa giờ chơi mang đến lại... mang về! 
 
Minh họa nhà thơ Đỗ Trung Quân; Linh Phạm và Long Phạm
 
 
 
 
 
Theo TC Kiến Trúc & Đời Sống số 159

Các tin khác